Każdy nauczyciel powinien mieć też świadomość własnych niedociągnięć i wad zawodowych. Praca nauczycielska wykonywana przez dłuższy czas, może wywołać u niektórych osób specyficzne ułomności charakteru, które czasem są niezauważalne, ale mogą utrudniać harmonijną współpracę w szkole. Należą do nich m.in.: apodyktyczność i upór, osłabienie samokrytycyzmu i uwielbienie, pozerstwo i afektacja, drobnostkowość, skłonność do plotkarstwa i intryg, nadwrażliwość, znieczulenie, czyli ograniczenie aktywności do minimum¹. Jeżeli wymienione problemy dotyczą większej liczby osób, wówczas na pewno utrudniają harmonijną współpracę w zespole nauczycielskim.

Niepokojące jest też zjawisko konkurencji zawodowej, z którym wiążą się np. różne przejawy nieuczciwości, intrygi, donosy. Szczególnie w środowisku nauczycielskim istnieje niebezpieczeństwo występowania przejawów wzajemnych niechęci, towarzyszących sukcesom lub aspiracjom zawodowym, małostkowości i zawiści czy wręcz złośliwości. Wbrew poglądom o korzyściach wypływających z rywalizacji, w ostatecznym rozrachunku okazuje się, że prowadzi ona do wrogości i agresji, osłabia więź emocjonalną, wypacza ideę współpracy oraz obniża poczucie godności².

W pracy nauczyciela dość istotne jest współdziałanie i współpraca z innymi nauczycielami. Poprzez wspólną pracę i wymianę doświadczeń nauczyciele mogą wzbogacać oraz rozwijać niezbędne kompetencje zawodowe i interpersonalne.

W relacji nauczyciel–nauczyciel bardzo ważne jest wzajemne wsparcie, zrozumienie i pomoc w realizacji podejmowanych działań, troska o kulturę pracy, w której nauczyciele mogą rozwijać swoje osobiste wizje, pokonywać stres i strach, czerpać energię i motywację do rozwoju własnego „mistrzostwa” .

Polskie Towarzystwo Nauczycieli wskazuje również zasady szczegółowe nauczyciela wobec pracowników oświaty³:

1. Nauczyciel wraz z nadzorem pedagogicznym i innymi pracownikami oświaty powinien tworzyć zespół ludzi wspomagających się w realizacji wspólnego celu, jakim jest nauczanie i wychowanie. Tworzenie grup nacisku dla obrony własnych korzyści jest niemoralne.

2. Nauczycieli powinny łączyć więzy koleżeństwa, współpracy, pedagogicznej solidarności i szlachetnego współzawodnictwa.

3. Nauczyciel doświadczony winien otoczyć opieką nauczycieli rozpoczynających pracę, służąc im radą i pomocą. Nauczyciel młodszy winien okazywać szacunek i uznanie kolegom z dłuższym stażem pracy.

4. Nauczyciel nie powinien podważać autorytetu innych nauczycieli i pracowników oświaty. Wszelkie uwagi o dostrzeżonych błędach w ich postępowaniu powinien najpierw przekazać bezpośrednio zainteresowanym.

5. Nauczyciel zobowiązany jest do nierozpowszechniania informacji z posiedzeń rad pedagogicznych.

6. Nauczyciele pełniący funkcje w nadzorze pedagogicznym zobowiązani są kierować się w swojej działalności zasadami niniejszego Kodeksu.

Opracowanie

dr Lidia Mergalska – nauczyciel Szkoły Podstawowej nr 13 w Starachowicach

Artykuł Między nauczycielami pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Natalia W.

Witam,

po raz kolejny w Państwa zapytaniu pojawia się problem w relacjach nauczyciel – rodzic. Tym razem rzecz dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania współczesnych mass mediów do wspólnego kontaktu.

Wyjaśnijmy jedną rzecz – cokolwiek o tym myślimy – rodzice mają prawo używać Facebooka dla swoich celów. Faktycznie popularne stało się wykorzystanie tego narzędzia do opiniowania placówek, produktów, sklepów itp. Czy ktoś z tego korzysta – to już jego prywatna sprawa. Prawdą jest również to, że osoby wypowiadające się mają różne zdania i wyrażają je za pomocą najróżniejszych słów. W zasadzie nie mamy na to wpływu – jeśli bezpośrednio nie dotyczy to naszej osoby. Ewentualnie można prosić administratora strony/grupy o dopilnowanie stosowania ogólnie przyjętych reguł zabierania głosu w różnych kwestiach.

Moim zdaniem, nauczyciele nie powinni zabierać głosu w dyskusjach toczących się na FB, a dotyczących szkoły. Można opcjonalnie pokusić się o jakąś rzetelną neutralną opinię dotyczącą szkolnictwa – coś co nie wpłynie na postrzeganie ani nauczycieli, ani szkoły. Dzięki takiej postawie nauczyciele pokażą lojalność wobec nie tylko placówki, w której pracują, ale również dyrekcji i grona pedagogicznego. Jeśli nawet nie spodoba się to rodzicom, wyjdziemy jako nauczyciele z twarzą wobec swoich kolegów, a być może również uczniów. To samo – wydaje mi się – dotyczy „wywoływania do odpowiedzi” nauczycieli przez rodziców na różnych forach. Nie ma obowiązku odpowiadania, ale również zawsze można grzecznie odpisać, że jeśli ktoś chce porozmawiać z nami na dany temat, to zapraszamy na dyżur. Takie kwestie należy omawiać również na spotkaniu z rodzicami. Najlepiej od razu na pierwszym z nich odnieść się do sprawy jasno i wyraźnie przedstawić, jakie są dopuszczalne formy kontaktu rodziców z nauczycielem. Myślę, że warto wyjaśnić rodzicom, że nie mamy chęci wypowiadania się w mass mediach na temat czy to szkoły, czy szkolnictwa w ogóle. To jest nasza potrzeba – i prosimy o jej uszanowanie. Co nie oznacza, że nie możemy rozmawiać z rodzicami bezpośrednio, jeśli będą mieli taką potrzebę.

Pojawia się jeszcze problem, jak przedstawić to swoim uczniom. Jeśli chodzi o uczniów – to może również warto zrobić ogólną pogadankę na temat komunikacji i wpleść w nią kontaktowanie się na pośrednictwem Internetu (wady i zalety takiego sposobu). Wówczas można, nie odnosząc się do nikogo konkretnie, przedstawić, jak najlepiej przeprowadzać trudne rozmowy czy to na linii rodzic – nauczyciel, czy uczeń – nauczyciel.

MP

Magdalena Poprawa

– pedagog, psychoterapeuta

Artykuł Okiem psychologa – luty pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.