Dziec­ko – cud roz­wo­ju

Ire­na Cho­czyń­ska

Kon­spekt lek­cji WdŻwR dla gim­na­zjum

Te­mat: Dziec­ko – cud roz­wo­ju

Ce­le ogól­ne:

  1. Po­zna­nie roz­wo­ju pre­na­tal­ne­go czło­wie­ka.
  2. Sza­cu­nek dla ży­cia ludz­kie­go od mo­men­tu po­czę­cia.

Ce­le ope­ra­cyj­ne:

Uczeń:

  1. wska­zu­je na za­płod­nie­nie ja­ko po­czą­tek ży­cia no­we­go czło­wie­ka,
  2. wy­ja­śnia, dla­cze­go w mo­men­cie za­płod­nie­nia zo­sta­ją zde­ter­mi­no­wa­ne ce­chy czło­wie­ka (je­go uni­ka­to­wość).
  3. wy­ja­śnia, na czym po­le­ga pro­ces im­plan­ta­cji,
  4. po­rząd­ku­je eta­py roz­wo­ju pło­do­we­go czło­wie­ka w ko­lej­no­ści chro­no­lo­gicz­nej.

Me­to­dy:

  • pra­ca w gru­pach – „bu­rza mó­zgów”,
  • pro­jek­cja fil­mu,
  • po­ga­dan­ka,
  • ćwi­cze­nie z kar­tą pra­cy – „oś cza­su”.

Środ­ki dy­dak­tycz­ne:

  • Film na te­mat ży­cia pło­do­we­go (np. frag­ment fil­mu „Cud mi­ło­ści. Od po­czę­cia po na­ro­dzi­ny”, Ha­gi Film).
  • Opis roz­wo­ju pre­na­tal­ne­go czło­wie­ka (np. „Ta­bli­ce bio­lo­gicz­ne” L. Trzą­ski, Wy­daw­nic­two Park Sp.z o.o. W za­łącz­ni­ku ta­be­la spo­rzą­dzo­na na pod­sta­wie tej pu­bli­ka­cji – Za­łącz­nik 2).
  • Kar­ta pra­cy do ćwi­cze­nia „oś cza­su” (Za­łącz­nik 1).

Czas: 45 min.

Prze­bieg lek­cji:

  1. Czyn­no­ści or­ga­ni­za­cyj­ne (3 min.)
  2. Roz­mo­wa kon­tro­lo­wa­na. Ucznio­wie od­po­wia­da­ją na py­ta­nie, kie­dy roz­po­czy­na się ży­cie czło­wie­ka (2 min)
  3. Pro­jek­cja fil­mu frag­men­tów fil­mu (25 min.)
  4. Po­ga­dan­ka. Na­uczy­ciel za­da­je py­ta­nia na te­mat tre­ści za­war­tych w fil­mie (5 min)

Przy­kła­do­we py­ta­nia:

  • Dla­cze­go w chwi­li za­płod­nie­nia wia­do­mo, ja­ka bę­dzie płeć dziec­ka, gru­pa krwi, ko­lor oczu?
  • Na czym po­le­ga im­plan­ta­cja?
  • Czy dziec­ko w ło­nie mat­ki re­agu­je na głos, świa­tło, do­tyk? Czy od­czu­wa ból?
  1. Utrwa­le­nie wia­do­mo­ści o roz­wo­ju pre­na­tal­nym.

Na­uczy­ciel roz­da­je ta­bli­ce bio­lo­gicz­ne (lub wy­dru­ko­wa­ny tekst z ta­be­li) i kar­ty pra­cy. Ucznio­wie pra­cu­ją dwój­ka­mi, wpi­su­jąc na osi cza­su wy­bra­ne „zda­rze­nia” z ży­cia pło­do­we­go czło­wie­ka. Na­stęp­nie re­fe­ru­ją wy­ni­ki swo­ich prac (10 min.)

Za­łącz­nik 1 – Kar­ta pra­cy dla ucznia

Znajdź w opi­sie ży­cia pło­do­we­go czło­wie­ka po­niż­sze „zda­rze­nia” i za­pisz je na osi cza­su.

  • Ser­ce za­czy­na bić.
  • Za­ro­dek za­gnież­dża się w bło­nie ślu­zo­wej ma­ci­cy (im­plan­ta­cja).
  • Po­ja­wia­ją się ozna­ki fal mó­zgo­wych.
  • Za­płod­nie­nie.
  • Dziec­ko ukła­da się głów­ką w dół.
  • Two­rzą się za­wiąz­ki ukła­du ner­wo­we­go
  • Na opusz­kach pal­ców po­wsta­ją li­nie pa­pi­lar­ne.
  • Dziec­ko po­ły­ka płyn owo­dnio­wy.
  • Po­wsta­je ło­ży­sko.
  • Po­ród.
  • Dziec­ko ma in­dy­wi­du­al­ne ry­sy twa­rzy.
  • Po­ja­wia się od­ruch ssa­nia.

os-9-miesiecy

 

Za­łącz­nik 2 Dziec­ko – cud roz­wo­ju

 

Czas od za­płod­nie­nia Etap roz­wo­ju Wiel­kość
24 go­dzi­ny Za­ro­dek w sta­dium dwu­ko­mór­ko­wym. Wiel­kość ko­mór­ki ja­jo­wej
3 dni Bruzd­ku­ją­cy za­ro­dek do­cie­ra do ma­ci­cy.
1 ty­dzień Za­ro­dek za­gnież­dża się w bło­nie ślu­zo­wej ma­ci­cy. 0,14 mm
2 ty­go­dnie Po­wsta­ją bło­ny pło­do­we i list­ki za­rod­ko­we, za­wiąz­ki ukła­du ner­wo­we­go. 0,3 mm
3 ty­go­dnie Rur­ko­wa­te ser­ce pom­pu­je krew, po­wsta­ją pierw­sze na­czy­nia krwio­no­śne, wy­stę­pu­je cew­ka ner­wo­wa z pę­che­rzy­kiem mó­zgo­wym, pę­che­rzy­ki oczne i uszne, roz­wi­ja­ją się za­wiąz­ki tar­czy­cy, ukła­du od­de­cho­we­go, stru­na grzbie­to­wa. 1,8 mm
4 ty­go­dnie Two­rzy się ło­ży­sko. W ser­cu roz­dzie­la­ją się przed­sion­ki. Po­wsta­ją 3 pierw­sze pę­che­rzy­ki mó­zgo­we, za­wiąz­ki koń­czyn, wą­tro­by, trzust­ki i płuc. 5 mm
5 ty­go­dni Za­wią­zu­je się twarz, mózg ma już 5 pę­che­rzy­ków, two­rzą się so­czew­ki oczu, po­ja­wia­ją się za­wiąz­ki ze­wnętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych, po­wsta­je tkan­ka chrzęst­na i mię­śnio­wa. 8 mm
6 ty­go­dni Wi­docz­ne są pal­ce stóp i dło­ni, po­wsta­ją roz­ga­łę­zie­nia oskrze­li, po­ja­wia­ją się pierw­sze ozna­ki fal mó­zgo­wych. 1,5–1,9 cm2–3 g
8 ty­go­dni Gło­wa sta­no­wi po­ło­wę cia­ła, po­ja­wia­ją się ry­sy twa­rzy, kształ­tu­ją się po­wie­ki i otwo­ry no­so­we oraz ucho ze­wnętrz­ne, po­ja­wia­ją się pierw­sze ru­chy mię­śni szkie­le­to­wych, sil­nie roz­wi­ja­ją się pę­che­rzy­ki mó­zgo­we, po­wsta­ją głów­ne na­czy­nia krwio­no­śne, roz­po­czy­na się kost­nie­nie szkie­le­tu. 22–24 mm
3 mie­sią­ce Roz­wi­ja­ją się gru­czo­ły lim­fa­tycz­ne, za­ni­ka stru­na grzbie­to­wa, wy­stę­pu­ją pa­znok­cie oraz za­wiąz­ki zę­bów mlecz­nych i sta­łych. ~10 cm~30 g
4 mie­sią­ce Oczy, uszy i nos ma­ją już „nor­mal­ny” wy­gląd, róż­ni­cu­ją się pła­ty mó­zgu, dziec­ko in­ten­syw­nie po­ru­sza się, pi­je płyn owo­dnio­wy, sły­szy głos, pę­po­wi­na i ło­ży­sko osią­ga­ją osta­tecz­ną doj­rza­łość. ~16 cm~190 g
5 mie­się­cy Ru­chy dziec­ka są wy­raź­nie wy­czu­wal­ne, na ca­łym cie­le po­ja­wia­ją się de­li­kat­ne wło­ski, tzw. la­nu­go (me­szek), na gło­wie po­ja­wia­ją się wło­sy, a nad ocza­mi brwi, usta­la­ją się po­ry snu i czu­wa­nia. 20–30 cm250–500 g
6 mie­się­cy Skó­ra jest po­kry­ta ma­zią pło­do­wą chro­nią­cą przed stward­nie­niem i zma­ce­ro­wa­niem przez so­le mi­ne­ral­ne za­war­te w pły­nie owo­dnio­wym, wy­twa­rza­ją się wią­za­dła sta­wo­we, szkie­let in­ten­syw­nie kost­nie­je, ro­sną wło­sy i pa­znok­cie, or­ga­nizm dziec­ka ma­ga­zy­nu­je wapń, że­la­zo, biał­ka, cia­ła od­por­no­ścio­we, doj­rze­wa­ją na­rzą­dy we­wnętrz­ne oraz układ ner­wo­wy, na pal­cach rąk i nóg po­ja­wia­ją się li­nie pa­pi­lar­ne, za­czy­na od­kła­dać się pod­skór­na tkan­ka tłusz­czo­wa, przed­wcze­sny po­ród da­je dziec­ku szan­sę prze­ży­cia. 27–35 cm500–750 g
7 mie­się­cy Dziec­ko otwie­ra i za­my­ka oczy, ssie kciuk na­by­wa­jąc od­ruch ssa­nia, ćwi­czy przez ko­pa­nie i prze­cią­ga­nie się, re­agu­je na świa­tło i dźwię­ki, dal­szy wzrost i doj­rze­wa­nie na­rzą­dów we­wnętrz­nych, po­wsta­ją licz­ne po­łą­cze­nia ner­wo­we w mó­zgu i ośrod­ki za­wia­du­ją­ce róż­ny­mi czyn­no­ścia­mi (mo­wy, słu­chu, ru­chu), kształ­tu­je się oso­bo­wość dziec­ka, w ra­zie przed­wcze­sne­go po­ro­du szan­se na prze­ży­cie są du­że. ~ 37 cm~ 1350 g
8 mie­się­cy Po­stę­pu­je gwał­tow­ny roz­wój mó­zgu, ko­ści gło­wy są mięk­kie i ela­stycz­ne, co umoż­li­wia jej przej­ście przez cia­sny ka­nał rod­ny, płu­ca są nie­doj­rza­łe, skó­ra sta­je się gład­ka i ró­żo­wa, no­gi są okrą­głe i peł­ne, je­śli dziec­ko uro­dzi się ok. 37 ty­go­dnia cią­ży, jest nie­doj­rza­łe, ale ma bar­dzo du­że szan­se prze­żyć. ~ 45 cmpo­nad 2 kg
9 mie­się­cy Płu­ca dziec­ka są doj­rza­łe i go­to­we do pod­ję­cia sa­mo­dziel­ne­go od­dy­cha­nia, dziec­ko ro­śnie nie­wie­le (dziew­czyn­ki nie­co wol­niej od chłop­ców), pa­znok­cie po­kry­wa­ją opusz­ki pal­ców rąk i stóp, twar­dów­ka oka jest bia­ła, zaś tę­czów­ka nie­bie­ska, kształ­ty dziec­ka są za­okrą­glo­ne na sku­tek od­kła­da­nia się tłusz­czu w tkan­ce pod­skór­nej, skó­ra po­kry­ta ma­zią pło­do­wą, dziec­ko za­zwy­czaj ukła­da się gło­wą do do­łu i scho­dzi co­raz ni­żej. ~ 50 cm2,8 – 4,5 kg
Print Friendly, PDF & Email
In­for­ma­cje praw­ne
Pliki cookies: Pliki co­okies: Zgod­nie z no­wym pra­wem teleko­munikacyjnym in­for­mu­jemy, że w celu wła­ści­wego świad­cze­nia usług, sto­su­jemy pliki co­okies. Korzy­stanie z na­szego ser­wisu bez zmiany usta­wień do­ty­czą­cych co­okies w Pań­stwa prze­glą­darce ozna­cza, że będą one przez nią po­bie­rane i prze­cho­wy­wane. Wa­runki przecho­wywania lub do­stępu do pli­ków co­okies można okre­ślić w przeglą­darce in­ter­ne­to­wej w swo­im kom­pu­te­rze.
Usługi SMS Premium: Usługę SMS Premium  obsługuje firma Dotpay SA. Regulamin Usług i Serwisów SMSFor­mu­larz do skła­da­nia re­kla­ma­cji. Właś­ci­cie­lem ser­wi­su www.wy­ch­o­waw­ca.pl jest Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Na­uczy­cie­li i Wy­cho­waw­ców,  ul. Kro­wo­der­ska 24/3, 31–142 Kra­ków.