Jednym z najbardziej powszechnych przestępstw jest fałszowanie tożsamości lub jej kradzież. Osoby dokonujące tego typu przestępstwa podają się za kogoś innego. Każdy z nas może założyć konto na portalu społecznościowym i nim się posługiwać, wprowadzając w błąd co do tożsamości. Zjawisko to staje się dość powszechne, obejmuje ono przesyłanie zainfekowanych plików z wirusami, wysyłanie e-maili z próbami wyłudzenia haseł, obserwowanie Twojej obecności on-line w sieci.

Wśród procedur kradzieży tożsamości wymienić można m.in. metodę przejęcia kont internetowych; metodę pozyskują wskazane wrażliwe dane za pomocą technik komputerowych – programów szpiegowskich typu spyware, koni trojańskich, wirusów oraz za pomocą tzw. phisingu, metodę podglądania danych osobowych, metodę zakupu danych od nieuczciwych osób prowadzących różne bazy danych, metodę wyłudzenia danych – sprawcy poprzez różnego rodzaju pozorne działania (np. rzekome zainteresowanie CV danej osoby w celu zatrudnienia).

Wykrywanie tego typu przestępstw jest możliwe m. in. dzięki tzw. adresowi IP, czyli unikatowemu kodowi, który posiada każdy komputer. Zawsze można zatem sprawdzić, z jakiego komputera dokonano danego przestępstwa i do kogo on należy. Zgodnie z art. 190a § 2 kodeksu karnego, za podszywanie się pod inną osobę poprzez wykorzystanie jej wizerunku lub innych danych osobowych grozi do trzech lat więzienia. Sprawca musi jednak działać w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej.

Możliwe jest także pociągnięcie do odpowiedzialności cywilnej za naruszenie dóbr osobistych. Samo posłużenie się jest już naruszeniem. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie, może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

Pamiętajmy, aby nie paść ofiarą tego typu przestępców: nie podawaj swoich danych osobowych nieznajomym odbiorcom, pamiętaj, że zawsze po korzystaniu z systemów zabezpieczonych hasłem należy się wylogować. Otwieraj wiadomości e-mail od znanych Ci odbiorców, jeżeli nie miałeś otrzymać dokumentów od konkretnego odbiorcy nie otwieraj załączników, unikaj klikania w linki od nieznanych odbiorców, stosuj trudne do odgadnięcia hasła, a co najważniejsze miej świadomość, że osoba poznana w sieci nie musi być tym, za kogo się podaje.

dr Paweł Śwital

– prodziekan Wydziału Prawa i Administracji, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu

Artykuł Kradzież tożsamości w Sieci pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Ochrona wizerunku normowana jest przez ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych; zgodnie z art. 81 rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Zauważyć należy jednak, że dzieci nie posiadają zdolności do czynności prawnych, w związku z tym zgodę na udostępnienie ich wizerunku mogą wyrazić ich rodzice, przedstawiciele ustawowi bądź ustanowieni opiekunowie prawni.

Placówki oświatowe, publikujące zdjęcia na swoich stronach internetowych czy w serwisach społecznościowych – muszą uzyskać zgodę obojga rodziców na publikację tych zdjęć. Nie należy umieszczać obowiązku zgody w umowach czy regulaminach, ponieważ takie jej zastosowanie mogłoby stanowić klauzulę niedozwoloną.

Zgoda musi być dobrowolna i powinna przyjąć formę oświadczenia. Co ważne, zgoda na przetwarzanie wizerunku ucznia nie może być dorozumiana. Powinna ona zawierać takie informacje, jak: datę i miejsce udzielenia, cel, zakres, czas obowiązywania zgody, podpis potwierdzający jej udzielenie. Zgodę taką w każdej chwili możemy wycofać zarówno co do zasady, jak i w stosunku do pojedynczego zdjęcia, na którego publikację nie wyrażamy zgody. Przykładem zdjęć, które nie będą wymagały zgody, są np. zdjęcia wykonane podczas uroczystości szkolnych czy też wycieczek, na których jest większa grupa osób, a żadna z nich nie wysuwa się na główny plan, tj. stanowi szczegół zdjęcia.

Rodzic lub opiekun, który nie wyraził zgody na publikację wizerunku swojego dziecka lub podopiecznego, a mimo to szkoła podjęła się opublikowania wizerunku, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym, może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 26 października 2017 r. (sygn. I ACa 589/17), przesłankami ochrony dóbr osobistych, które muszą być spełnione łącznie, są: istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra oraz bezprawność zagrożenia lub naruszenia.

Pamiętać należy, że w związku z tym, że na gruncie obowiązujących przepisów wizerunek jest traktowany jako dane osobowe, podlega on również pod ochronę danych osobowych, którą zapewnia ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO). Reasumując stwierdzić należy, że zawsze kiedy będziemy mieli zamiar opublikować wizerunek dziecka należy poinformować rodziców o zamiarze publikacji zdjęć dzieci oraz uzyskiwanie na to ich zgody (najlepiej w formie pisemnej). Jeżeli rodzice lub opiekunowie stwierdzą, że nie wyrazili zgody na publikację wizerunku, a szkoła nie zaniecha upublicznienia wizerunku, sprawę tę należy zgłosić Rzecznikowi Praw Dziecka.

dr Paweł Śwital

Artykuł Ochrona prawna wizerunku dziecka w szkole pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

dr Paweł Śwital

– prodziekan Wydziału Prawa i Administracji

Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego

im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu

Źródła:

1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r., w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, Dz.U. 2020 poz. 493 ze zm.

2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, Dz.U. 2020 poz. 492 ze zm.

Artykuł Szkoła na odległość pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.