Przed Piłatem stanęli Barabasz i Chrystus. Paradoksem jest, że morderca został wypuszczony, a niewinny skazany. Jest tu wielkie zafałszowanie i jest lęk Piłata, który boi się o swoją posadę.

Panie Jezu Chryste – rozumiemy, że aby pomóc mamy wydać sąd o uczniu, o jego przygotowaniu i wiedzy. Bycie nauczycielem to szukanie dróg do młodych serc, ale też rozeznawanie i stawianie ocen. Daj byśmy nigdy nie rezygnowali z prawdy, nigdy nie manipulowali, aby się przypodobać, młodym czy tym, co stoją nad nami. Daj byśmy swoich pożytków zapomniawszy potrafili też bezinteresownie służyć, pamiętając o Twoich słowach: „Poznacie Prawdę, a Prawda was wyzwoli”. Daj byśmy czynili prawdę w miłości.

Stacja II – Pan Jezus bierze krzyż na swoje ramiona

Chrystus ma poczucie swojej misji. Przez całą swą publiczną działalność wie, że nadejdzie godzina krzyża i ofiary. On zgadza się na nią. Powie: „Ja na to przyszedłem”.

Panie Jezu Chryste – rozumiemy, że oprócz osobistego krzyża, który jest drogą do zbawienia, istnieje też krzyż związany z misją nauczyciela. Krzyżem może być człowiek, środowisko, niezrozumienie. Bywa, że krzyżem są uczniowie i trzeba ich nieść w sercu i głowie, aż wydadzą dobre owoce. Daj nam zgodę na nasz krzyż i daj siłę, abyśmy potrafili dźwigać go do końca i nigdy nie zniechęcili.

Stacja III – Pana Jezus po raz pierwszy upada pod krzyżem

Pan Jezus jest udręczony. Być może, że nie spodziewał się tak szybkiego upadku. To wszystko przyszło jako konsekwencja prawdziwego człowieczeństwa. Pobicie, biczowanie, korona cierniowa, brak snu, poniżenia. Wszystko jednak ma sens i jest ofiarą. Wszystko to składa się na dzieło zbawienia.

Panie Jezu Chryste – bywają dni, gdy jesteśmy udręczeni, przygnieceni życiem, obowiązkami, chorobą, brakiem owoców pracy, czasem niezrozumieniem, samotnością. Daj byśmy ofiarując wszystko Tobie, znajdowali sens. Pozwól nam zobaczyć sens w trudach znoszonych z miłości do Ciebie i ludzi.

Stacja IV – Pan Jezus spotyka Matkę swoją

Tradycja mówi, że na drodze krzyżowej Chrystusa nie zabrakło Jego Matki. Była obecna i solidarna w strasznym cierpieniu i bólu. Chrystus ucieszył się Jej obecnością. Pośród obojętnych twarzy i wykrzywionych nienawiścią ust znalazł się ktoś, kto kocha.

Panie Jezu Chryste – spotykamy różnych ludzi. Są młodzi skomplikowani i trudni, bywają dzieci niekochane, albo młodzi wątpiący w życzliwość i dobroć dorosłych, bywają współpracownicy zgorzkniali i trudni. Daj nam, byśmy potrafili zauważyć ból duszy i byli solidarni w cierpieniu, byśmy podnosili i wychowywali przez miłość.

Stacja V – Szymon z Cyreny pomaga nieść krzyż Panu Jezusowi

Ewangelia mówi jasno, że Szymon został przymuszony do pomocy. Pan Jezus pozwolił sobie pomagać. Tak jak jest prawdziwym Bogiem, jest też prawdziwym kruchym człowiekiem, który ma swoje ograniczone siły.

Panie Jezu Chryste – spraw żebyśmy pamiętali, że wszyscy posiadamy swoje limity, uczniowie i nauczyciele, wszyscy potrzebujemy pomocy. Istnieje piękno wspólnego dźwigania krzyża. Daj nam siłę byśmy chcieli pomagać i potrafili dać innym radość, z tego, że oni nam pomagają.

Stacja VI – Święta Weronika ociera twarz Pana Jezusa

Wszyscy Go mieli za nic, odsunęli się i przestraszyli. Wśród tych, którzy mieli odwagę przyznać się do Skazańca była Weronika. Naraża się i pomaga. Wychodzi przed szereg, ryzykuje, że ją odepchną, uderzą. Ona jest miłosierna.

Panie Jezus Chryste – czasem sprawy wydają się beznadziejne. Beznadziejność może rodzić się z opinii wszystkich i nieubłaganego trendu świata. Daj nam jednak odwagę czynienia dobra, choćby wydawało się najmniejsze i nicnieznaczące. Zwłaszcza w pracy wychowawczej daj nam odwagę miłosierdzia, odwagę ocierania twarzy.

Stacja VII – Pan Jezus po raz drugi upada pod krzyżem

Pan Jezus jest coraz bardziej zmęczony i słaby. Łatwo potyka się pod ciężarem krzyża. On nie ma grzechu, ale wziął na siebie nasze grzechy. Uczymy się od Chrystusa, że trzeba z nich powstawać. To On nas podnosi siłą swojej miłości.

Panie Jezu Chryste – spraw byśmy pamiętali, że są takie sytuacje w życiu człowieka, z których wyzwalasz tylko Ty. Daj by w naszej misji bycia nauczycielem było miejsce na modlitwę za naszych wychowanków i byśmy potrafili pokazywać Ciebie jako Jedynego Zbawiciela świata.

Stacja VIII – Pan Jezus pociesza płaczące niewiasty

Pan Jezus sam jest obarczony cierpieniem, obolały i na granicy wytrzymałości. Nie zamyka się jednak w sobie i widzi łzy innych. Z wdzięcznością dostrzega dobre serca i gesty współczucia. Choć cierpi, to jednak pociesza innych. Stawia wymagania – „nie płaczcie nade mną, ale nad synami waszymi”.

Panie Jezu Chryste – nie zapominamy, że jesteśmy ludźmi i nasz los obarczony jest cierpieniem. Pomóż jednak, by nasze cierpienie nie zniszczyło w nas wrażliwości, byśmy potrafili ocierać łzy dzieci i młodzieży, rodziców i współpracowników, byśmy zawsze znajdowali słowa pocieszenia. Daj nam znaleźć właściwą równowagę między miłością, która jest zrozumieniem a wymaganiem.

Stacja IX – Pan Jezus po raz trzeci upada pod krzyżem

Zło potrafi bardzo przygnieść i zniechęcić. Ciemności potrafią zabić nadzieję. Pan Jezus doświadcza tego, co człowiek. Staje na granicy rozpaczy i… powstaje.

Panie Jezu Chryste – z własnego doświadczenia wiemy czym są ciemności. Bywa, że w wysiłku formacyjnym młodych dochodzimy do granic. Do granic cierpliwości, do granic zniechęcenia. Nie pozwól nam stracić nadzieję. Niech ją podsyca wiara w Twoją miłość i Twoją wszechmoc. W chrześcijaństwie jest także zawarta wiara w człowieka stworzonego na obraz i podobieństwo Boga Ojca. Spraw, byśmy w ciemnościach świata i serca nie upuścili nigdy kaganka nadziei. Nie wydawaj nas nigdy na pastwę rozpaczy.

Stacja X – Pan Jezus z szat obnażony

Oprawcy są bezwzględni. Chcą Mu odebrać wszystko i upokorzyć. Zrealizowały się słowa proroctwa „Los rzucili o Jego suknię”. W Chrystusie realizuje się w hiobowy los. „Nagi wyszedłem z łona matki i nagi tam wrócę. Bóg dał, Bóg wziął niech będzie błogosławione imię Pana” (Hi 1,20–21).

Panie Jezu Chryste – daj nam właściwy dystans do tego wszystkiego co ziemskie, abyśmy pamiętali, że nic nie jest godne naszych zabiegów bardziej niż Ty, dusza i niebo. Daj naszym sercom miłość i szacunek do każdego, chroń nas od plotek i obnażania słowem słabości innych. Naucz nas szacunku i panowania nad naszym ludzkim ciałem i seksualnością.

Stacja XI – Pan Jezus do krzyża przybity

Zbawiciel ma przebite ręce i nogi, cały jest poraniony. Został unieruchomiony, zablokowany na krzyżu. Następują długie godziny agonii. On jest zapowiedzianym Barankiem, którego ofiara i krew stają się ocaleniem.

Panie Jezu Chryste – szukamy coraz to nowych metod nauczania, pragniemy dotrzeć do młodych serc XXI wieku, aby przekazać wartości, sens, wiedzę i mądrość życia. Jesteśmy niespokojni i zaniepokojeni o jutro. Daj byśmy w tej całej gonitwie i wyścigu szczurów nie zapomnieli, że to exempla trahunt, przykłady pociągają, i byśmy potrafili dać siebie i w tej ofierze byli szczęśliwi.

Stacja XII – Pan Jezus umiera na krzyżu

Oto jest cały dramat ludzkiej historii. Niewinny umiera. Wszechmocny wydaje się bezsilny, a stworzenie zabija Stwórcę. Tylko w świetle zmartwychwstania, w świetle wiary w Chrystusa Zbawiciela odsłania się prawdziwy sens tych dziwnych, po ludzku nie do pojęcia, wydarzeń.

Panie Jezu Chryste – świat chce nam dzisiaj powiedzieć, że nie ma prawdy, takiej samej zawsze wiecznej, jednej i jednakowej dla każdego, wszystko jest względne i zależy. Ty jednak, Panie Ukrzyżowany i Zmartwychwstały, naucz nas patrzeć na wszystkie rzeczy przez pryzmat Twojej śmierci i Twojego zmartwychwstania. Powtarzaj nam, i ucz nas, że nawet gdyby cały świat zakopał prawdę, ona jest prawdą, nawet gdyby uznał dobro za przegrane i śmieszne, ono jest dobrem, które na końcu zwycięża. Ty jesteś Prawdą. Ty jesteś Najwyższym Dobrem.

Stacja XIII – Pan Jezus zdjęty z krzyża

Wszystko się dokonało. Martwe ciało Chrystusa zostaje zdjęte z krzyż i oddane w ramiona Matki. Ona w testamencie otrzymała misję opiekowania się Kościołem, Ciałem Chrystusa. Jest wierna swojej misji. Nie ustępuje na krok, nie oszczędza siebie. Ona kocha i to usprawiedliwia wszystkie Jej czyny – i to daje Jej siłę wiernego trwania. Ma serce przeszyte mieczem boleści a jednak do końca jest Służebnicą Pańską.

Panie Jezu Chryste – który w Maryi dałeś nam Matkę i wzór, naucz nas wierności naszemu powołaniu i naszej misji, naucz nas wierności, pomimo kosztów i ran. Daj byśmy młode pokolenie nauczyli wierności, według twoich słów, „kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony”.

Stacja XIV – Pan Jezus złożony do grobu

Ciało Jezusa zostało w pośpiechu pochowane. Znalazł się człowiek sprawiedliwy i odważny, który przyznał się do Chrystusa. Józef z Arymatei udał się do Piłata i poprosił o ciało Chrystusa. Owinął je w płótna i złożył w grobie wykutym w skale.

Ten grób stał się miejscem zmartwychwstania. Od 2000 lat grób ten jest pusty. Jezus żyje.

Panie Jezu Chryste – daj nam silną wiarę i spraw, byśmy się Ciebie nie wstydzili, bez pychy mieli odwagę być chrześcijanami pośród najbliższych, ale i w szkole, tak jak byli nimi ks. Jan Długosz, Cyprian Kamil Norwid, Stanisław Moniuszko, Jerzy Liebert, Leopold Staff, Witold Pilecki, Natalia Tułasiewicz, Krzysztof Kamil Baczyński, Maksymilian Maria Kolbe, Jan Paweł II i miliony innych. Daj nam odwagę świadczenia o Tobie życiem i słowem. Amen.

Panie Jezu Chryste przyznaj się Ty i kiedyś do nas przed Ojcem.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł Droga krzyżowa dla nauczycieli pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Od miesięcy słyszę z ust rodziców szkół podstawowych, że dzieci są przeciążone. Bywa, że w tygodniu codziennie mają klasówkę. Nie ma żadnego dnia bez stresu. Funkcjonują w ciągłym napięciu. Nie wiem skąd to wynika, bo czasem dzieci mają po kilkanaście ocen z jednego przedmiotu, a przecież klasówka nie jest jedyną metodą uczenia i sprawdzenia wiedzy. Być może podstawy programowe są zbyt obszerne. Wydaje się, że nikt nie panuje nad całością, a specjaliści z różnych dziedzin rozszerzyli w sposób nieprawdopodobny zakresy wiedzy. Wygląda to, jakbyśmy chcieli stworzyć człowieka-wikipedię, który nie będzie umiał cieszyć się życiem, będzie smutny i zniechęcony do jakiegokolwiek uczenia się. A przecież trzeba kochać uczniów, pamiętać także o dzieciństwie i młodości, które mają swoje prawa i swój jedyny, niepowtarzalny czas. Warto znaleźć właściwą równowagę między wymaganiami a łagodnością, żeby nie zniszczyć dzieciństwa i młodości. To jest naprawdę sztuka uczenia i wychowywania.

W trzeciej rekomendacji wspomniany raport podkreśla bardzo ważną rzecz: „Troska o kondycję psychiczną dzieci i młodzieży powinna mieć pierwszeństwo przed troską o pełną realizację podstawy programowej. Zmniejszenie wymagań jest warunkiem wyrównywania szans edukacyjnych pomiędzy uczniami, którzy dobrze przeszli okres pandemii dzięki większej odporności psychicznej lub dzięki skutecznemu wsparciu ze strony najbliższych, a uczniami nie mającymi takiego wsparcia, cechującymi się większą wrażliwością psychiczną lub mającymi specjalne potrzeby edukacyjne”.

Raport mówi też, że jeśli nauczyciele są przeciążeni dokumentacją i całą szkolną sprawozdawczością, istnieje możliwość choćby częściowego zmniejszenia czasu i energii poświęconej na tego typu zadania, aby mogli jeszcze bardziej oddać się na bezpośrednią służbę młodemu pokoleniu (rekomendacja 4). Pani prof. Małgorzata Janas-Kozik, pełnomocnik Ministra Zdrowia ds. psychiatrii dzieci i młodzieży, w jednym z wywiadów zauważyła, że nauczyciele są świadomi trudności młodych i wskazują w 40%, że największym zagrożeniem u dzieci dziś jest depresja. Naszym zadaniem jest ocalić następne pokolenie.

Bardzo ciekawy jest też raport „Rozmawiaj z klasą. Codzienność wychowawstwa – co jest ważne dla wychowawców i młodych ludzi?”. Warto z tymi raportami zapoznać wszystkich nauczycieli. Trzeba szukać zrozumienia swojej misji i inspiracji. Dla chrześcijańskich nauczycieli motywacją do służby i do rozwoju są słowa Chrystusa: „Wszystko co uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili” (Mt 25,40).

bp Piotr Turzyński

\– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł O raporcie, klasówkach i miłości do uczniów pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Wszyscy, którzy zajmują się aktualnie młodymi, znają dramatyczny i smutny tekst: „Nudzę się”. Trochę go ignorujemy, a trochę nas irytuje. Znawcy tematu mówią jednak, że nuda egzystencjalna czy metafizyczna jest chorobą duszy, a może być sprowokowana pustką, poczuciem bezsensu lub także przesyceniem bodźcami, które przy pewnym progu już nie dają satysfakcji. Niestety, nuda wydaje się dominującym rysem kultury współczesnej i zarazem problemem pedagogicznym. Często bywa stymulatorem patologicznych zachowań. Coraz częściej mówi się o „znudzonej Europie” i „Ameryce, która się nudzi”. Badania przeprowadzone przez Columbia University i opublikowane w 2012 roku wykazały, iż ponad 52% znudzonych nastolatków jest narażonych na nałogi. Rodzice i nauczyciele powinni tę doskwierającą dzieciom nudę traktować poważnie, jako sygnał niebezpiecznych skłonności i doświadczeń. Zadziwiające jest to, że mimo niezwykłej różnorodności i dostępności coraz to nowszych atrakcji, mamy do czynienia z „epidemią nudy”, która dotyka całe społeczeństwa. Przyzwyczailiśmy się, że co chwila musi być nam ofiarowana nowa informacja. Jesteśmy dziećmi, które czekają na nowe, jeszcze bardziej zadziwiające a-kuku.

Neil Postman, amerykański filozof kultury i medioznawca, nasz świat nazywa „Światem a-kuku”, bo tutaj nowe zdarzenia pojawiają się w polu zainteresowania na chwilę i szybko znikają. Wykorzystują to współczesne media i tworzą pewien styl życia, któremu brak zakorzenienia i głębi. Wszystko staje się powierzchowne i jednakowo ważne, by za chwilę być jednakowo nieważnym. Według wspomnianego filozofa, to prowokuje postępującą destrukcją, która objawia się ogólnym załamaniem spokoju psychicznego i ładu społecznego.

Z pedagogicznego punktu widzenia, stan nudy przewlekłej pokazuje nieumiejętność radzenia sobie z monotonią i powtarzalnością oraz przesytem. Niebezpieczny jest chroniczny brak akceptacji dla powtarzalności i szarości. Niepokój duszy, szukanie nowych wrażeń i pustka wołają o treść i o sens, wołają o relacje, bo człowiek zamknięty w sobie i swoich przyjemnościach oraz własnym nasyceniu jednak nie znajduje szczęścia. Smutny jest obraz nastolatków siedzących na przerwie między lekcjami osobno, odizolowanych od siebie lśniącymi ekranami telefonów. To jest samotny świat.

Według niektórych pedagogów, nuda może być stymulatorem twórczości, tak samo jak niewiara ze swoją pustką może prowokować do odkrycia Boga i Jego piękna. Wszystko co trudne i złe może jednak posiadać swój pozytywny skutek. Podobnie nuda. Nie wolno tylko dać się wkręcić w jej chocholi taniec, i nie można jej bagatelizować. Skoro w literaturze pięknej i naukowej nuda jest określana jako stan znużenia, pustki duchowej i wewnętrznego ubóstwa, to trzeba znaleźć sposób, aby wyrwać z tej pustki i ubóstwa, stymulować ciekawość, uczyć stawiania pytań, wydobywać osobiste zainteresowania młodych.

Dziś mamy do czynienia z niespotykanym dotąd zatorem informacyjnym, który przeraża i małych, i dużych. Warto zdać sobie sprawę, że – jak twierdzi Neil Postman – w dzisiejszym świecie nauka i informacja stały się bogami, a przynajmniej łatwo stają się nimi. Tymczasem one mają jedynie funkcję służebną. Mają służyć rozwojowi człowieka. To jest chrześcijański personalizm. Po Bogu, człowiek zajmuje najważniejsze miejsce, jest koroną stworzeń i znajduje szczęście nie jako niewolnik rzeczy, ale jako twórca u boku jedynego Stwórcy. Pytanie jest więc poważne: nie, jak nauczyć najwięcej, ale jak wzbudzić fascynację ludźmi i światem? Co zrobić, by nauczyć kreatywności, by wyrwać z banalności i nudy, by nauczyciel i uczeń chcieli się zawsze rozwijać?

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

fot. unsplash.com

Artykuł O nudzie, świecie a-kuku i personalizmie pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Wobec bardzo skomplikowanego świata wydaje się, że rodzice coraz częściej mają problem z podstawowymi kompetencjami wychowawczymi i z różnych powodów nie potrafią sobie poradzić z problemami swoich dzieci i dorastającej młodzieży. Ten problem rodziców to jest wielkie zadanie dla Kościoła, szkoły i całego społeczeństwa. Nie chodzi bynajmniej o to, by nauczać i podać receptę na wszystko. Bardziej chodzi o to, by zainspirować do myślenia, pracować nad świadomością, szukać zrozumienia i antidotum oraz podzielić się różnymi rozwiązaniami. W czasie rekolekcji wakacyjnych z rodzinami Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie, podczas długich rozmów odkryłem, że wielu rodziców szuka i znajduje lepsze czy gorsze rozwiązania wychowawcze i warto, aby jedni drugich przez własne świadectwo inspirowali.

Dziecko z pewnością nie jest Bogiem i nie oddaje mu się hołdu, chociaż jest to dziś dużą pokusą, a z drugiej strony trzeba zawsze szanować jego godność. Warto zdać sobie jednak sprawę, że wraz z liberalną demokratyzacją, a może jeszcze bardziej po grzechu pierworodnym, mały i młody człowiek może stać się egoistycznym tyranem, niszczącym przede wszystkim samego siebie. Wydaje się, że dzisiaj pilnym zadaniem jest wsparcie rodziców w trudnej sztuce wychowania. Trzeba wciąż podkreślać i przypominać, jak wielką rolę mają do spełnienia i przede wszystkim budzić świadomość, że w relacjach z dziećmi wszytko ma wymiar edukacyjny i decyduje o przyszłości młodego pokolenia. Chodzi o świadomość i odpowiedzialność. Rodzice na ogół przyjdą na wywiadówkę do szkoły i do kościoła na spotkania przed I Komunią Świętą – i to jest wspaniała okazja, by pokazać mechanizmy wychowawcze, zagrożenia, metody i cele wychowania. Cenne jest tworzenie takich środowisk, w których rodzice będą mogli dzielić się swoimi troskami, usłyszeć innych i spotkać się z dobrymi specjalistami z dziedziny wychowania. Współczesna szkoła, w imię dobra następnego pokolenia i w imię wierności własnej misji, nie może zignorować tego swojego zadania.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł O rodzicach i nowym zadaniu szkoły pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Ruch solidarnościowy, który dokonał bezkrwawej zmiany ustroju Polski i zmiany układu sił w Europie, bez wątpienia był inspirowany chrześcijańską wiarą i myślą, dlatego związkowcy podjęli zmagania o ochronę życia nienarodzonych. Pierwszy raz sprawa został publicznie podjęta 23 kwietnia 1990 roku, podczas II Krajowego Zjazdu Delegatów „Solidarności“ w Gdańsku. Zebrani wówczas delegaci z całego kraju, jednomyślnie podjęli wyjątkową uchwałę, zobowiązując się do ustanowienia w Polsce prawa chroniącego życie nienarodzonych. Data była symboliczna, gdyż były to imieniny ks. Jerzego Popiełuszki i zgromadzeni związkowcy chcieli uczynić prezent i oddać hołd swojemu kapelanowi, który wiele razy mówił o wartości życia i złu aborcji. Owocem działania „Solidarności” stał się wprowadzony 7 stycznia 1993 roku zakaz aborcji na życzenie. Polska przeszła od ustawodawstwa proaborcyjnego do prawa chroniącego życie nienarodzonych, choć jeszcze nie w całej pełni. Nie wolno tego dziedzictwa „Solidarności” zaprzepaścić.

Warto dodać, że odpowiedzią na trudności kobiet w akceptacji własnego macierzyństwa stały się prowadzone przez Caritas tzw. Domy Samotnej Matki, gdzie kobieta może w pewien sposób ukryć się przed światem i otoczona opieką bezpiecznie urodzić dziecko i – jeśli tak zdecyduje – oddać je do adopcji oraz „Okna Życia”, w których można zostawić dziecko, aby żyło i ucieszyło rodziców, którzy na nie czekają. Aborcja jest zabijaniem niewinnych i nie jest rozwiązaniem. Ofiarą jest tu najbardziej bezbronna istota ludzka, ale także kobieta, która biologicznie, psychicznie i duchowo nakierowana na przekazywanie i chronienie życia, nagle jest w tych wszystkich sferach zraniona, co nie pozostaje bez konsekwencji. Nienegocjowalne prawo do życia jest powiązane w swojej istocie z naturą biologiczną, psychiczną i duchową kobiety, z jej niezaprzeczalnym geniuszem.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

fot. unsplash.com

Artykuł O wartościach nienegocjowalnych pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

„Dziwny jest ten świat”. Rozwijamy cywilizację, czynimy sobie ziemię poddaną, a jednak otwieramy także nowe horyzonty dobra i niestety zła. Coś zrobimy dobrego, a obok przykleja się zło. Potrafimy się mylić. Chcemy dobrze, a czynimy źle. Św. Paweł w Liście do Rzymian tak opisywał kondycję ludzką: „nie czynię bowiem dobra, którego chcę, ale czynię to zło, którego nie chcę” (Rz 7, 19). Trzeba ciągle być uważnym i się korygować. Dla nas chrześcijan celem, ideałem i zwierciadłem jest prawda, która ma swoje źródło w Bogu. Chodzi o prawdę o człowieku, o jego naturze, wielkości i ograniczeniach, ale także o pochodzeniu i o ostatecznym przeznaczeniu. Ta prawda, skomplikowana i wielowymiarowa, trudna do uchwycenia, jest ukryta w Bogu Stwórcy. Prawda o człowieku jest bardzo istotna w psychologii, pedagogice i koncepcji szkoły, wizji jej zadań i misji. Oczywiście są także nowe wyzwania czasów oraz weryfikacja funkcji i owoców. To poszukiwanie prawdy staje także przed dzisiejszą szkołą.

W szkole chcielibyśmy mieć dobrego ucznia, ale już nie wszyscy rozumiemy, że wiedza to nie wszystko. Liczą się także kompetencje społeczne, pracowitość, czyli zdolność do ponoszenia trudów, kreatywność, zdolność syntezy, umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy i pewnie wiele innych cech, decydujących o charakterze i osobowości człowieka. Szkoła powinna wychowywać. Tymczasem widzimy, przy wielkiej dysfunkcji rodziny, dramatyczny upadek szacunku do starszych, do dziedzictwa kultury, brak ideałów i niszczenie wszelkich autorytetów. Wychowanie następnego pokolenia jest wielkim i niełatwym zadaniem szkoły.

W związku z rozwojem wielu nauk, programy nauczania zostały tak rozbudowane, że nie ma w nich czasu na pogłębienie i utrwalenie, więc siłą rzeczy wiedza uczniów, być może w założeniu rozległa, okazuje się powierzchowna i bardzo ulotna. Rodzice uczniów z młodszych klas mówią o przeciążeniu swoich dzieci. Nawet teraz, przy zdalnym nauczaniu, wszyscy nauczyciele chcą się wykazać liczbą ocen i ciągle robią sprawdziany oraz zadają prace domowe. Uczniowie średnio zdolni muszą siedzieć godzinami, aby zadośćuczynić wymaganiom. Nie ma w tym cnoty umiaru, a uczniowie są raczej traktowani przedmiotowo, jako ci, którzy nie są celem edukacji, ale są potrzebni nauczycielom do wykazania się wobec biurokratycznych wymogów. Bez wątpienia brak jest całościowego spojrzenia na wymagania stawiane uczniom i brak ograniczenia wybujałych ambicji twórców niektórych podstaw programowych. Jednak wydaje się, że nikt nad tym nie panuje.

Przerażająca jest nieumiejętność czytania. Duszpasterze prowadzący ministrantów mówią, że uczniowie siódmych i ósmych klas po prostu nie potrafią czytać, a co dopiero powiedzieć o czytaniu ze zrozumieniem. Nie można wybudować domu bez postawienia fundamentów.

Są też inne problemy. Jak to możliwe, że aby zdać egzamin maturalny trzeba chodzić na korepetycje? Przecież to nie tylko fakt, że powodzi się rodzinom lepiej i stać je na dodatkowe lekcje, to nie tylko nauczyciele, którzy chcą dorobić i nie tylko zmiany cywilizacyjne dotykające uczniów, ale po prostu niewydolność szkoły. To są poważne błędy koncepcyjne.

Szkoła i jej programy wymagają poważnego przemyślenia, ale jeszcze bardziej szkoła potrzebuje mądrych umysłów i szlachetnych serc nauczycieli. Bez tego żadne zmiany nie przyniosą oczekiwanych rezultatów.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł O szkole raz jeszcze pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł Z notatnika Pasterza – O losie człowieka, życiu, utopii i Bogu pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

W tym roku, na prośbę bardzo wielu środowisk nauczycielskich, złożyliśmy do Konferencji Episkopatu Polski prośbę o ogłoszenie błogosławionej Natalii Tułasiewicz patronką nauczycieli polskich. Księża Biskupi przychylili się do prośby i zwrócili się do odpowiedniej kongregacji na Watykanie. Oczekujemy na odpowiedź. Nauczyciele potrzebują patronki i pięknego wzoru do naśladowania.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł O błogosławionej Natalii Tułasiewicz pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Psychologowie alarmują, rodzice czasem wprost nie są świadomi zagrożeń, albo są pedagogicznie niewydolni i po prostu bezradni wobec siły współczesności. Na jednym ze spotkań z małżonkami z Domowego Kościoła Ruchu Światło-Życie podjęliśmy temat, dzieląc się troską i doświadczeniami. Jedna z par słusznie zauważyła, że odbierając młodym gry i Internet, czy też ograniczając w znaczący sposób czas na te rzeczy, trzeba dać coś w zamian. Jest to przede wszystkim wołanie o to, by się młodymi zająć, by być kreatywnym w wychowaniu i uczyć dzieci oraz młodzież kreatywności. Warto ich w jakiś sposób bardziej zaciekawić „realem” oraz pozwolić rozwijać talenty i zainteresowania. Wszystko po to, by młody człowiek nie stał się bezdusznym cyborgiem, któremu wydaje się, że ma kilka żyć, wszystko może, a życie to zabawa.

Wydaje się, że potrzeba wielkich umiejętności i oddania młodym czasu, aby ocalić ich przed nudą, zafascynować realnym życiem i obronić przed uzależnieniem od elektronicznych mediów. To jest wielkie zadanie rodziców, szkoły, Kościoła i wszystkich, którym zależy na naszej cywilizacji.

Człowiek nieświadomy samego siebie, swojej psychiki i duszy, równocześnie jest niewrażliwy na duchowy, niewidzialny świat, na drugiego człowieka, a także na wiarę i Boga. Nie jest w stanie budować trwałych więzi, a więc nie potrafi tworzyć rodziny i wziąć odpowiedzialności za innych, także za społeczeństwo. Taki człowiek staje się odhumanizowany, po prostu nieludzki. Jeśli będą tylko tacy ludzie ,nasza cywilizacja nie ma przyszłości. A więc zadanie przed nami jest bardzo poważne.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł O telefonach i wychowaniu pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Po Eucharystii poszliśmy do kościoła ojców Bernardynów, skąd wyruszyła młodzież do powstańczych oddziałów i gdzie znajduje się sarkofag pułkownika Dionizego Czachowskiego, następnie przeszliśmy pod jego Mauzoleum i pod wspominany Krzyż Straceń. Młodzi w podniosłym klimacie, z pełną akceptacją i powagą uczestniczyli w tych uroczystościach.

Dyskutujemy o młodych. Szukamy dróg dotarcia do nich. Są dla nas wyzwaniem. Czasem nam się wydaje, że ich tracimy, albo że przerywamy ciąg przekazywania wielkich wartości. Pytamy dlaczego niektórzy nie chcą chodzić na lekcje religii. A z drugiej strony widzimy entuzjastów uczestniczących w Światowych Dniach Młodzieży. Czasem są bardzo poranieni przez dramatyczne sytuacje rodzinne. Są też wspaniali młodzi zaangażowani w różne formy wolontariatu. Lubią to. Świat wirtualny ostatecznie nie daje wystarczającej satysfakcji i ochoty do życia. Oni też szukają wspólnoty, zaangażowania, autentycznego świadectwa, przygody.

Patrząc na pełną katedrę młodzieży, myślałem o tym co ich przyciąga. Nie wolno być utopistą. Z pewnością nakaz, przymus szkolny, obowiązek. Albo nazwijmy to lepiej dyscyplina. Do tego oczywiście dołączona jest obecność nauczycieli i ich świadectwo. Są z młodymi. W niektórych liberalnych głowach jest tak wielka fascynacja wolnością, że nie ma miejsca na żadną dyscyplinę, na żaden trud, na żadne zasady. W takim razie nawet prawda jest niepotrzebna, bo wprowadza tyranię. I wtedy niewiele można zbudować. Wtedy po prostu niemożliwa jest szkoła. Dzieciom i młodym trzeba też nakazać dobro. Ma to być dobro autentyczne i piękne, niekoniecznie użyteczne dla dorosłych. Temu dobru trzeba dać też świadectwo.

Wydaje mi się, że zawsze przyciąga wielkość. Przede wszystkim pociąga wielka, ważna treść. Nie chodzi przecież o pijar, fasadę czy pustą formę, ale o wielkie idee, osoby, cele. Młodzi są doskonali w demaskowaniu sztuczności. Ten ich czasem trudny zmysł dostrzegania białego i czarnego, bez żadnej skali szarości jest dla nas uzdrawiający. Wielka treść taka jak Bóg, Ojczyzna, bohaterstwo, prawdziwa miłość, ofiara, potrafi się sama obronić i fascynuje. Warto ją pokazywać.

Młodzi kochają wspólnotę. Chcą być razem i cieszą się, gdy nie są tylko przedmiotem, ale podmiotem działania. Warto nie tylko mówić im o rzeczach wielkich, ale w nie zaangażować. Na naszym marszu była asysta liturgiczna, schola, grupa rekonstrukcyjna i grupa recytatorska prowadząca małą akademię.

Do tej dyscypliny, wielkości idei, świadectwa starszych, podmiotowości i wspólnoty trzeba dodać kreatywność, oryginalność i świeżość. Oto mamy klucz do młodych. Jest to klucz trudny i nie z automatu, ale możliwy.

+ Piotr Turzyński

Artykuł O powstańcach i dzisiejszej młodzieży pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Nie sposób nie znaleźć analogii z dzisiejszym światem. Barbarzyńcy już weszli do naszego Królestwa. Mówią, że nie ma prawdy, albo że każdy ma swoją własną „prawdę” i że żyjemy w czasach postprawdy. Barbarzyńcy, choć posiadają tytuły profesorów (o zgrozo!) uważają, że związki dwóch mężczyzn rodzą więcej dzieci niż małżeństwa, chcą by zwierzęta miały dowody osobiste i paszporty, i by uznano ich prawa. Nie znają św. Franciszka i chrześcijańskiej miłości do wszystkiego, co Bóg stworzył. Polscy barbarzyńcy nie śpiewają kolęd, gdyż w porównaniu z „Jingle Bells” wydają się im bardzo prymitywne. Barbarzyńcy zachęcają dzieci do masturbacji. Chcą zniszczyć nasze skarby: przekonanie o istnieniu prawdy, poczucie sensu, naturę ludzką, wzajemne zaufanie ludzi, małżeństwo, rodzinę, dzieci, Kościół, wszystkie autorytety. Oni chcą wymazać święta, tradycję, Ewangelię. Są ignorantami. Nie wiedzą dlaczego mamy już 2020 rok, a chcieliby może liczyć lata od zbrodniczej rewolucji francuskiej, a nawet październikowej. Uważają Inkę za bandytę i równocześnie się jej boją. Nie wiedzą, kto dał Polsce wolność.

To jest naprawdę starcie cywilizacji. Trzeba wziąć udział w zmaganiu. Wspomniany Augustyn był przekonany, że dopóki człowiek walczy jest zwycięzcą. To nie jest walka nienawiścią. To jest ochrona skarbów. Chodzi o wierność skarbom, by pozostały skarbami. Skarby są piękne i warte obrony.

Zróbcie dobre rekolekcje w szkole. Pomóżcie kapłanom i katechetom. Nie stójcie obok. To jest wspólna sprawa. Niech barbarzyństwo was nie zwycięży. Niech nie ogarnie młodych.

bp Piotr Turzyński

–

Artykuł O barbarzyńcach i skarbie pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Najpiękniejszą definicję miłosierdzia – według mnie – podał święty Jan Paweł II w encyklice o Bożym Miłosierdziu. Oto ona: „w swoim właściwym i pełnym kształcie miłosierdzie objawia się jako dowartościowywanie, jako podnoszenie w górę, jako wydobywanie dobra spod wszelkich nawarstwień zła, które jest w świecie i w człowieku” (Dives in misericordia, 6). Papież podaje ją jako podsumowanie rozważań przypowieści o synu marnotrawnym i miłosiernym ojcu. Miłosierdzie to dowartościowanie, podnoszenie w górę, wydobywanie ukrytego dobra. Czyż nie jest to również doskonała definicja misji szkoły i wychowawcy, którym ma być każdy nauczyciel? Antropologia chrześcijańska mówi nam, że w człowieku jest wielkie dobro, wynikające ze stworzenia przez dobrego Boga, ze stworzenia na Jego obraz i podobieństwo. Człowiek jest synem Bożym, Bożą córką. Takiej godności i takiego personalizmu nie daje żadna inna religia, ideologia, filozofia czy mądrość jakichś domorosłych mędrców, marksistów, lewaków, czy co tam jeszcze wymyślimy. To wewnętrzne dobro trzeba dostrzec, podnieść, pozwolić mu się rozwijać, pomóc, aby budowało tożsamość młodego człowieka.

We wspomnianej encyklice Jan Paweł II pokazuje różne aspekty miłosierdzia, wydobywając je z biblijnych idei, także Starego Testamentu. Bóg jest miłosierny, bo jest wierny samemu sobie, zawsze kocha, choć człowiek się zmienia. Bóg jest wierny przymierzu z człowiekiem, nie może bowiem samemu sobie zaprzeczyć. W zmieniającym się świecie i w zmiennym ludzkim życiu ta wierność jest skałą, na której można się oprzeć.

Oto zadanie szkoły – wierność prawdzie, wierność swojej misji, wierność zasadom. To może się wydawać młodemu człowiekowi twarde i trudne, ale ostatecznie to jest coś, na czym można się oprzeć. Dramatyczny jest w dzisiejszym świecie relatywizm wszystkiego i brak stabilności. Postmodernizm głosi płynność prawdy i buduje niszczący chaos.

Obok wierności, Miłosierdzie Boga to także Jego czułość, delikatność, zrozumienie. Wielki Prorok Jan Paweł II pokazuje, że zarówno wierność i pewna twardość ojca jest obrazem miłosierdzia Boga, ale także czułość i delikatność matki jest też znakiem tego miłosierdzia. Każdy człowiek, a zwłaszcza młody, potrzebuje tej miłości, akceptacji, potwierdzenia własnej wartości, bardziej niż słońca. Młody człowiek musi po prostu wiedzieć, że jest w szkole ważny, że jest kochany.

Wszechmocny Bóg, który przerasta nasze możliwości poznawcze, potrafi w zadziwiający sposób zharmonizować coś co nam wydaje się nie do połączenia. To prawdziwa sztuka być miłosiernym jak Bóg. W relacji z młodym trzeba znaleźć równowagę między zasadami, jasnymi i niezmiennymi, a zrozumieniem, delikatnością i czułością. Oto jest piękna pedagogia Boża! Ona podnosi, dowartościowuje i pozwala żyć.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł O miłosierdziu i o szkole pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Lekcje religii dają dzieciom i młodzieży klucz do zrozumienia całej XX-wiekowej kultury chrześcijańskiej świata, Europy i Polski. Bez Ewangelii nie można zrozumieć europejskiego krajobrazu utkanego krzyżami na szczytach i na rozstajach dróg oraz wieżyczkami kościołów i kopuł katedralnych. Wchodząc do pinakotek świata nie wypada być ignorantem i nie wolno nie wiedzieć kto to jest Madonna z Dzieciątkiem, czy skąd się wziął marnotrawny syn. Na koncertach wypada wiedzieć co to jest Requiem czy Missa solenna, a w niej Kyrie, Gloria, Sanctus i Agnus. Czy można zrozumieć Wiktora Hugo, Fiodora Dostojewskiego, Tomasza Manna, Cypriana Kamila Norwida, Henryka Sienkiewicza oraz J.R.R. Tolkiena i wielu innych bez chrześcijańskiego kodu kulturowego? Jestem przekonany, że brakuje takiego spojrzenia na kulturę na lekcjach religii i brakuje tam obecności wielkich dzieł sztuki. A wielkie dzieła bardzo często rodziły się z poszukiwań i inspiracji wiary, ale także stanowią przekonujące świadectwo i bramę wiary. Bez takiego spojrzenia będziemy wychowywali barbarzyńców.

Wiara jest duszą cywilizacji. A bez duszy cywilizacja ginie. Podstawowe zasady etyczne: „wszystko co byście chcieli, aby ludzie wam czynili i wy im czyńcie”, „miłuj bliźniego swego jak siebie samego”, „trzeba przebaczać nie siedem, ale siedemdziesiąt siedem razy”, „miłujcie nieprzyjaciół waszych”, zapisane są w Ewangelii. Mimo wszystko widzimy, że te zasady dziś nie są oczywiste dla wszystkich i trzeba ciągle o nich mówić, aby nie zginęły z naszego życia. Najpiękniejszych tekstów naszej cywilizacji: przypowieści o synu marnotrawnym, Pawłowego hymnu o miłości nie wolno odłożyć do lamusa. One nie tracą nic na aktualności, a wobec agresywnego nihilizmu stanowią wielką wartość.

Poza tym chrześcijanie stanowią dużą wspólnotę w naszej Ojczyźnie, jak wszyscy płacą podatki i mogą wymagać, aby ich dzieci uczyły się religii w szkole, w stosownych warunkach. Dzisiaj niewiele jest parafii, które mogą zorganizować odpowiednie sale, szatnie i sanitariaty na poziomie dzisiejszych szkół publicznych. Czasy też się zmieniły i inne są standardy bezpieczeństwa. Dzieci do późnego wieku nie chodzą same po ulicy, a raczej są zawsze dowożone przez rodziców na zajęcia dodatkowe. Czy rodzice będą w stanie dodatkowo wozić ich na lekcje religii przy parafii? Przecież po prostu to wygodniejsze dla nich, by dzieci razem z innymi szkolnymi zajęciami miały lekcję religii. Oczywiście, że warto, aby programy katechetyczne były przemyślane, dopracowane, odpowiednie do czasów i kreatywne, tak samo jak wykształceni, dobrzy katecheci, ale czy wśród matematyków i polonistów są same asy?

Lekcji religii w szkole trzeba bronić, każdy według swych możliwości i kompetencji, chrześcijańscy rodzice i nauczyciele, katecheci dobrymi i mądrymi katechezami, kapłani i biskupi nauczaniem, profesorowie teologii odpowiednimi programami. To jest ważne dla ludzi wiary i Kościoła, ale także dla młodego człowiek i przyszłości społeczeństwa, a ostatecznie dla dobra naszej cywilizacji.

bp Piotr Turzyński

– adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii, Biskup Pomocniczy Radomski, Delegat do Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski

Artykuł O lekcji religii w szkole pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Wojna cywilizacyjna dopiero się właściwie rozpoczęła. Środowiska lewicowe i LGBT przywłaszczają sobie słowa, pojęcia, symbole, jak na przykład biblijny symbol tęczy, oznaczający przymierze miłości Boga z ludźmi. Zmieniają pojęcie tolerancji, czyniąc z niego bożka, któremu należy się kłaniać. Nie do zniesienia dla nich jest ewangeliczne przykazanie miłości, ogarniające także nieprzyjaciół. A przecież ono jest piękniejsze niż tolerancja. Środowiska te chcą zawładnąć przestrzenią publiczną, zdobywając ulice przy pomocy obleśnych i prymitywnych marszów oraz manifestacji.

Szkoła i nauczyciele powinni być czujni, aby pod płaszczykiem jakiejś pseudonowoczesności czy psychologii, rodem z piekła, nie pozwolić na seksualizację dzieci i młodzieży, ale uczyć odpowiedzialności, pokazywać jasno granice między dobrem i złem oraz piękno rodziny i małżeństwa, broniąc tradycyjnych wartości.

bp Piotr Turzyński

Artykuł O wojnie cywilizacyjnej pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

Celebrujemy 100. rocznicę urodzin Karola Wojtyły i zastanawiamy się w czym był wielki. Wydaje mi się, że zbyt mało mówimy, iż był wielkim optymistą. Miał poczucie humoru. Świadczą o tym dowcipne i piękne dialogi z młodzieżą, choćby te na Franciszkańskiej w Krakowie, w których jest przekomarzanie się i żarty. Świadczą o tym nieoczekiwane gesty, jak przykrycie płaszczem papieskim bawiące się dzieci, czy kręcenie młynka laseczką na spotkaniu z młodymi.

Papież znał zło świata, tragedie konkretnych ludzi, państw i wspólnot, wszystkie dramaty współczesności, doświadczył diabelskiego zła nazizmu i komunizmu, a jednak w nauczaniu był pozytywny. Jego optymizm nie jest naiwny, ale zbudowany na pełnym wiary spojrzeniu na rzeczywistość. W książce „Pamięć i tożsamość” pisze: „Dzieje człowieka od początku są naznaczone miarą, którą Bóg Stwórca wyznacza złu. (…) Jeśli odkupienie jest tą boską miarą wyznaczoną złu, to nie dla czego innego, jak tylko dlatego, że w nim zło zostaje w sposób radykalny przezwyciężone dobrem, nienawiść miłością, śmierć zmartwychwstaniem”. To, że Bóg wyznacza miarę złu, to właśnie daje głęboki optymizm i nadzieję. Ostatecznie dobro jest zwycięskie. Warto tak patrzeć na wszystko, na historię świata, historię swoją i warto tworzyć dobro oraz budować na dobru. To jest piękna zasada pedagogiki Jana Pawła Wielkiego.

Święty Papież z Polski wprowadził do teologii i języka Kościoła pojęcie miłosierdzia, wzięte z objawień św. Siostry Faustyny. A najpiękniejszą pozytywną definicję miłosierdzia zapisał w 6. numerze encykliki Dives in misericordia: „miłosierdzie objawia się jako dowartościowywanie, jako podnoszenie w górę, jako wydobywanie dobra spod wszelkich nawarstwień zła, które jest w świecie i w człowieku”. W takim ujęciu być miłosiernym znaczy dostrzec dobro ukryte, wydobyć je i dowartościować. To też jest piękna zasada do wykorzystania w pedagogice.

W Tryptyku rzymskim św. Jan Paweł Wielki zastanawia się jako poeta i teolog nad ludzkim przemijaniem i napisze znamienne, powtarzane często słowa: „zatrzymaj się, to przemijanie ma sens, ma sens… ma sens… ma sens!”. Wieczność, Bóg, Jego miłość i miłosierdzie to jest fundament pozytywnego spojrzenia na życie, na wszystkie jego meandry i na jego przemijanie.

W czasie swojego pontyfikatu Papież chciał pokazać, że świętość jest możliwa dla każdego i że niebo jest pełne wspaniałych ludzi. Ogłosił w sumie 1338 ludzi błogosławionymi, a świętymi 482 osoby. To jest zdecydowanie więcej, niż jakikolwiek inny papież. Wśród świętych pokazał bardzo dużo osób świeckich. W tym gronie są małżonkowie, dzieci, ludzie prości. To wszystkim daje nadzieję. Szczęśliwa wieczność jest możliwa. A więc mimo wszystko i wbrew temu co jest trudne i ciemne keep PMA. George Weigel w najlepszej biografii św. Jana Pawła Wielkiego słusznie nazwał go Świadkiem nadziei.

bp Piotr Turzyński

Artykuł O pozytywnym myśleniu i o Wielkim Papieżu pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

W bawarskim Augsburgu w kościele świętego Piotra czczony jest od dawna obraz Matki Bożej Rozwiązującej Węzły. Na obrazie Maryja depcze głowę węża, a księżyc jest pod Jej stopami. Dookoła Maryi stoją aniołowie. Nad Maryją widać Ducha Świętego w postaci gołębicy. Z jednej strony anioł podaje Matce Bożej wstęgę pełną skomplikowanych i grubych węzłów. Maryja natomiast delikatnymi dłońmi rozwiązuje supły, a drugi anioł odbiera prostą już wstęgę. Na niższym planie obrazu w ciemnościach anioł prowadzi człowieka, pokazując mu drogę. Obraz nazywany jest też Matka Boża od węzełków oraz Matka Boża ratująca małżeństwa. To Wszechmoc Boża potrafi rozwiązać największe nawet węzły i skomplikowane sytuacje, wyprostować ścieżki i uprościć to, co się wydaje nie do rozwiązania. Istnieje Nowenna do Matki Bożej rozwiązującej węzły. Wielu ludzi doświadczyło, że Maryja jest Orędowniczką, depcze i zwycięża zło. W skomplikowanych czasach, w chaosie aksjologicznym Ona jest nadzieją i rozwiązuje trudne sytuacje i losy. Ksiądz Jan Twardowski w jednym z wierszy pisze:

Pomódlmy się w Noc Betlejemską,

w Noc Szczęśliwego Rozwiązania,

by wszystko się nam rozplatało,

węzły, konflikty, powikłania.

Oby się wszystkie trudne sprawy

porozkręcały jak supełki,

własne ambicje i urazy

zaczęły śmieszyć jak kukiełki.

Chrześcijańskim nauczycielom nie wolno być obojętnymi na splątane losy dzieci i młodzieży. Warto podprowadzać ich do Maryi i przedstawiać Jej ich skomplikowane losy. Trzeba się za nich modlić i jak anioł prowadzić przez ciemności, pokazując drogę.

+ Piotr Turzyński

Artykuł O splątanym życiu, dzieciach, Wszechmocy Bożej i Maryi pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

22 stycznia 2020 roku świętowaliśmy koleją rocznicę wybuchu powstania styczniowego. Celebrowałem Eucharystię w Katedrze Radomskiej. Była wypełniona po brzegi młodymi ludźmi z radomskich liceów. Głównym organizatorem jak co roku jest Liceum im. Marii Konopnickiej. Obok tego Liceum znajduje się miejsce straceń powstańców. W 1916 roku radomianie postawili tu krzyż upamiętniający ofiarę tych polskich bohaterów. Było to wówczas miejsce poza miastem, za ogrodzeniem kompleksu koszar wojskowych, gdzie w czasie zaborów stacjonował rosyjski Mohylewski Pułk Piechoty. Między innymi zginął tu pułkownik Zygmunt Chmieleński jeden z wybitniejszych dowódców powstańczych. W jego oddziale walczył Adam Chmielowski, późniejszy święty Brat Albert. Pułkownik Zygmunt Chmieleński był oficerem w armii rosyjskiej, z której zbiegł, a w czasie powstania styczniowego był naczelnikiem wojennym województwa krakowskiego. W czasie swojego krótkiego życia zdążył być wykładowcą w szkołach wojskowych we Włoszech. Został rozstrzelany właśnie w Radomiu 23 grudnia 1863 w wieku 28 lat.

Po Eucharystii poszliśmy do kościoła ojców Bernardynów, skąd wyruszyła młodzież do powstańczych oddziałów i gdzie znajduje się sarkofag pułkownika Dionizego Czachowskiego, następnie przeszliśmy pod jego Mauzoleum i pod wspominany Krzyż Straceń. Młodzi w podniosłym klimacie, z pełną akceptacją i powagą uczestniczyli w tych uroczystościach.

Dyskutujemy o młodych. Szukamy dróg dotarcia do nich. Są dla nas wyzwaniem. Czasem nam się wydaje, że ich tracimy, albo że przerywamy ciąg przekazywania wielkich wartości. Pytamy dlaczego niektórzy nie chcą chodzić na lekcje religii. A z drugiej strony widzimy entuzjastów uczestniczących w Światowych Dniach Młodzieży. Czasem są bardzo poranieni przez dramatyczne sytuacje rodzinne. Są też wspaniali młodzi zaangażowani w różne formy wolontariatu. Lubią to. Świat wirtualny ostatecznie nie daje wystarczającej satysfakcji i ochoty do życia. Oni też szukają wspólnoty, zaangażowania, autentycznego świadectwa, przygody.

Patrząc na pełną katedrę młodzieży, myślałem o tym co ich przyciąga. Nie wolno być utopistą. Z pewnością nakaz, przymus szkolny, obowiązek. Albo nazwijmy to lepiej dyscyplina. Do tego oczywiście dołączona jest obecność nauczycieli i ich świadectwo. Są z młodymi. W niektórych liberalnych głowach jest tak wielka fascynacja wolnością, że nie ma miejsca na żadną dyscyplinę, na żaden trud, na żadne zasady. W takim razie nawet prawda jest niepotrzebna, bo wprowadza tyranię. I wtedy niewiele można zbudować. Wtedy po prostu niemożliwa jest szkoła. Dzieciom i młodym trzeba też nakazać dobro. Ma to być dobro autentyczne i piękne, niekoniecznie użyteczne dla dorosłych. Temu dobru trzeba dać też świadectwo.

Wydaje mi się, że zawsze przyciąga wielkość. Przede wszystkim pociąga wielka, ważna treść. Nie chodzi przecież o pijar, fasadę czy pustą formę, ale o wielkie idee, osoby, cele. Młodzi są doskonali w demaskowaniu sztuczności. Ten ich czasem trudny zmysł dostrzegania białego i czarnego, bez żadnej skali szarości jest dla nas uzdrawiający. Wielka treść taka jak Bóg, Ojczyzna, bohaterstwo, prawdziwa miłość, ofiara, potrafi się sama obronić i fascynuje. Warto ją pokazywać.

Młodzi kochają wspólnotę. Chcą być razem i cieszą się, gdy nie są tylko przedmiotem, ale podmiotem działania. Warto nie tylko mówić im o rzeczach wielkich, ale w nie zaangażować. Na naszym marszu była asysta liturgiczna, schola, grupa rekonstrukcyjna i grupa recytatorska prowadząca małą akademię.

Do tej dyscypliny, wielkości idei, świadectwa starszych, podmiotowości i wspólnoty trzeba dodać kreatywność, oryginalność i świeżość. Oto mamy klucz do młodych. Jest to klucz trudny i nie z automatu, ale możliwy.

+ Piotr Turzyński

Artykuł O powstańcach i dzisiejszej młodzieży pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.

ks. bp dr hab. Piotr Turzyński – adiunkt na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii. Biskup Pomocniczy Radomski. Delegat ds. Krajowego Duszpasterstwa Nauczycieli przy Konferencji Episkopatu Polski.

Artykuł O splątanym życiu, dzieciach, Wszechmocy Bożej i Maryi pochodzi z serwisu Miesięcznik Wychowawca.