Wzrastanie w wartościach narodowych i chrześcijańskich

Ciąg dal­szy pro­gramu lek­cji wy­cho­waw­czych o te­ma­tyce pa­trio­tycz­nej w szkole po­nad­gim­na­zjal­nej lub III klasy gim­na­zjum opu­bli­ko­wa­nego w „Wychowawcy”
nr 6/2017, s. 30-35. 

I miej­sce w kon­kur­sie „Nie chciej­cie oj­czy­zny, która was nic nie kosz­tuje”

 

„WZRASTANIE W WARTOŚCIACH NARODOWYCH I CHRZEŚCIJAŃSKICH”

 

Klasa II

Tadeusz Kościuszko – bo­ha­ter na­ro­dowy i wzór oby­wa­tela (3 sce­na­riu­sze lek­cji)

 

Lekcja 1

Temat: On ma po­mnik ze wszy­stek ziemi pol­skiej – pa­mięć o Kościuszce w pie­śni i ma­lar­stwie

Cele ogólne:

– Przybliżenie pio­se­nek i dzieł ma­lar­skich, po­świę­co­nych po­staci Tadeusza Kościuszki.

– Ukazanie pa­trio­ty­zmu jako za­sad­ni­czego te­matu pio­senki i dzieł ma­lar­skich od­da­ją­cych hołd Naczelnikowi.

– Wskazanie po­nad­cza­so­wych tre­ści dzieł kul­tury.

– Utrwalenie pa­mięci o Patronie Szkoły po­przez po­pu­la­ry­za­cję pa­mią­tek wy­da­rzeń hi­sto­rycz­nych, któ­rych był uczest­ni­kiem.

Uczeń po­trafi:

– Analizować tek­sty śpie­wane w od­nie­sie­niu do in­nych dzieł kul­tury.

– Wymienić i in­ter­pre­to­wać utwory, które po­wstały pod wpły­wem wy­da­rzeń hi­sto­rycz­nych.

– Wskazać mo­tywy i sym­bole, wy­ko­rzy­sty­wane przez po­etów dla od­da­nia ten­den­cji na­ro­do­wo­wy­zwo­leń­czych.

Uczeń:

– Zna pio­senki de­dy­ko­wane daw­niej i współ­cze­śnie Tadeuszowi Kościuszce i żoł­nie­rzom ko­ściusz­kow­skim.

– Rozumie sens dzieł mu­zycz­nych i ma­lar­skich oraz ich uni­wer­salne prze­sła­nie.

– Docenia war­tość utwo­rów pa­trio­tycz­nych.

– Dostrzega zwią­zek wy­da­rzeń hi­sto­rycz­nych z ten­den­cjami w pol­skiej sztuce.

– Potrafi do­ce­nić wa­lory ar­ty­styczne utwo­rów pa­trio­tycz­nych.

Środki i po­moce dy­dak­tyczne:

Prezentacja mul­ti­me­dialna Prezi, puz­zle in­te­rak­tywne, tek­sty pio­se­nek, re­pro­duk­cje dzieł sztuki, na­gra­nia pie­śni pa­trio­tycz­nych z YouTube, 4 kom­pu­tery z do­stę­pem do Internetu, rzut­nik mul­ti­me­dialny lub ta­blica in­te­rak­tywna, kre­ator puz­zli na stro­nie: jigsawplanet.com, pro­gram Popplet

Bibliografia:

  1. Adrjański, Pieśni sercu bli­skie, Warszawa 1976.

http://bibliotekapiosenki.pl

  1. Koźmiński, Tadeusz Kościuszko 1746–1817, Warszawa 1973.

O wol­ność na­szą i wa­szą [on­line]; http://belsat.eu/

  1. Śliziński, Tadeusz Kościuszko w li­te­ra­tu­rze na­ro­dów Europy i Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Warszawa 1981.

 

Przebieg lek­cji:

 

Część wstępna:

 

  1. Ukazanie po­pu­lar­no­ści po­staci T. Kościuszki w pio­sence i ma­lar­stwie.
  2. Prezentacja mul­ti­me­dialna z ko­men­ta­rzem na­uczy­ciela, do­ty­cząca oma­wia­nych na lek­cji pio­se­nek, po­świę­co­nych Naczelnikowi.
  3. Prezentacja mul­ti­me­dialna PREZI: http://tiny.pl/gdpnv

Zamieszczone w pre­zen­ta­cji pio­senki i ko­men­tarz do nich:

UTWÓR KOMENTARZ
„Krakowiak Kościuszki” Przez długi czas uwa­żano, że pieśń po­wstała w okre­sie in­su­rek­cji ko­ściusz­kow­skiej. Dopiero w 1962 roku Antoni Knot usta­lił, że au­to­rem tek­stu jest Marceli Skałkowski. Słowa utworu opie­wają po­stać Bartosza Głowackiego – był chło­pem z od­działu kra­ku­sów, który wsła­wił się w bi­twie pod Racławicami.

Innym jesz­cze twórcą tej po­pu­lar­nej śpie­wanki mógł być Władysław Anczyc, au­tor gło­śnej sztuki Kościuszko pod Racławicami. W pie­śni wy­stę­pują liczne za­po­ży­cze­nia i wzory z au­ten­tycz­nych śpie­wek kra­kow­skich o Bartoszu Głowackim.

Źródło: http://bibliotekapiosenki.pl

„Polonez Kościuszki” – R. Suchodolski Utwór po­wstał w okre­sie dyk­ta­tury ge­ne­rała Józefa Chłopickiego, spra­wo­wa­nej od 5 grud­nia 1830 roku do 17 stycz­nia 1831 roku. Do tek­stu tego do­łą­czono nie­znacz­nie zmie­nioną me­lo­dię „Poloneza Kościuszki” (,,Podróż Twoja nam nie­miła”) z 1792 roku, ano­ni­mo­wego kom­po­zy­tora, śpie­wa­nego przez żoł­nie­rzy że­gna­ją­cych wy­jeż­dża­ją­cego do Saksonii ge­ne­rała, który po przy­stą­pie­niu króla do Targowicy (23 li­piec 1792 r.) i za­prze­sta­niu dzia­łań wo­jen­nych, po­dał się do dy­mi­sji.

Źródło: http://bibliotekapiosenki.pl

„Pobudka kra­ku­sów” – L. Anczyc Utwór po­cho­dzi z wy­sta­wio­nego w 1880 roku w Krakowie me­lo­dra­matu Władysława Ludwika Anczyca (1823–1883) Kościuszko pod Racławicami z mu­zyką Kazimierza Hofmana (1842–1911).

Tekst tej pie­śni nie jest dzie­łem au­tora sztuki, lecz zo­stał przez niego za­po­ży­czony z dwóch pie­śni lu­do­wych. Część pierw­sza (8 wer­sów) po­cho­dzi z au­ten­tycz­nej pie­śni ko­sy­nie­rów śpie­wa­nej w cza­sach ko­ściusz­kow­skich na me­lo­dię ma­zura. Dalszy ciąg, roz­po­czy­na­jący się od słów: „Albośwa to jacy”, to z ko­lei po­cząt­kowe frazy in­nej zna­nej pie­śni kra­kow­skiej.

Krakowiak ten był ulu­bioną pie­śnią żoł­nie­rzy I Dywizji Wojska Polskiego im. Tadeusza Kościuszki. Znakomity re­ży­ser Leon Schiller włą­czył go do wła­snej in­sce­ni­za­cji Krakowiaków i Górali.

Źródło: www.bibliotekapiosenki.pl

„Tadeusz Kościuszko” – Dzieciuki z Grodna Zespół folkowo-punkowy Dzieciuki z Grodna spe­cjal­nie z oka­zji 270. rocz­nicy uro­dzin Tadeusza Kościuszki, za­mie­ścił w Internecie swoją nową pio­senkę po­świę­coną jego po­staci.

„Tadeusz Kościuszko jest dla nas uoso­bie­niem ho­noru i god­no­ści na­rodu, który miesz­kał na ziemi, która dała mu ży­cie. Ten bojownik-romantyk żyje w każ­dym z nas – tych, któ­rzy po­szu­ku­jemy cze­goś lep­szego i spra­wie­dli­wego” – pod­kre­ślił ze­spół. Zespół Dzieciuki po­wstał w 2012 roku i śpiewa wy­łącz­nie w ję­zyku bia­ło­ru­skim. W swo­ich utwo­rach mu­zycy opo­wia­dają o hi­sto­rii Białorusi.

W po­cząt­ko­wym okre­sie ist­nie­nia wła­dze unie­moż­li­wiały ze­spo­łowi da­wa­nie kon­cer­tów na Białorusi, w związku z czym wy­stę­po­wali oni m.in. w Polsce, Niemczech czy Czechach. W 2014 roku nie­za­leżny bia­ło­ru­ski por­tal mu­zyczny tuzin.fm przy­znał ze­spo­łowi ty­tuł Bohaterów Roku, a w 2015 roku od­był się duży kon­cert so­lowy Dzieciuków w Mińsku.

Źródło: http://www.rp.pl

 

Właściwa część lek­cji:

  1. Podział klasy na cztery grupy no­mi­nalne (każda grupa wy­biera swo­jego li­dera, który bę­dzie kie­ro­wał pracą oraz za­pre­zen­tuje na ko­niec jej efekty na fo­rum klasy).
  2. Każda grupa otrzy­muje do­stęp do kom­pu­tera, na któ­rym do­stępne są tek­sty pio­se­nek i re­pro­duk­cje dzieł sztuki oraz po­le­ce­nia dla grup.
  3. Zadaniem grup jest przy­go­to­wa­nie map my­śli, uka­zu­ją­cych zbież­no­ści te­ma­tyczne pie­śni ko­ściusz­kow­skich i dzieł ma­lar­skich po­świę­co­nych Naczelnikowi.
  4. Polecenia dla grup:

GRUPA I

Analizując „Krakowiaka Kościuszki” i frag­ment „Panoramy Racławickiej” – „Kościuszko pod Racławicami”, po­rów­naj­cie w for­mie mapy my­śli obecne w oby­dwóch dzie­łach kul­tury mo­tywy i sym­bole oraz wskaż­cie zna­cze­nie w nich po­staci Kościuszki.

„Krakowiak Kościuszki”, słowa: Władysław Ludwik Anczyc (http://a-pesni.org/polsk/krakkosc.htm)

 

GRUPA II

Analizując „Poloneza Kościuszki” i ob­raz W. Kossaka „Przysięga Kościuszki na kra­kow­skim rynku”, po­rów­naj­cie w for­mie mapy my­śli obecne w oby­dwóch dzie­łach kul­tury mo­tywy i sym­bole oraz wskaż­cie zna­cze­nie w nich po­staci Kościuszki.

„Polonez Kościuszki” (http://www.bibliotekapiosenki.pl/Polonez_Kosciuszki_(Patrz_Kosciuszko_na_nas_z_nieba_)

 

GRUPA III

Analizując „Pobudkę kra­ku­sów” i ob­raz „Obóz wa­rowny Kościuszki pod Bosutowem”, po­rów­naj­cie w for­mie mapy my­śli obecne w oby­dwóch dzie­łach kul­tury mo­tywy i sym­bole oraz wskaż­cie zna­cze­nie w nich po­staci Kościuszki.

„Pobudka kra­ku­sów” (http://bibliotekapiosenki.pl/Pobudka_krakusow)

 

GRUPA IV

Analizując pio­senkę „Tadeusz Kościuszko” („Za ro­dzinę swą uwa­żał po­le­ski nasz kraj”) i ob­raz „Kościuszko i Poniatowski od­bie­rają de­fi­ladę wojsk pol­skich po po­bi­ciu Rosjan pod Zieleńcami”, po­rów­naj­cie w for­mie mapy my­śli obecne w oby­dwóch dzie­łach kul­tury mo­tywy i sym­bole oraz wskaż­cie zna­cze­nie w nich po­staci Kościuszki.

„Tadeusz Kościuszko” (http://znadniemna.pl/14610/bialoruski-zespol-punkowy-nagral-piosenke-o-kosciuszce/)

 

Końcowa część lek­cji

  1. Przedstawienie prac grup przez li­de­rów.
  2. Dyskusja koń­cowa: na ja­kie ce­chy i war­to­ści, któ­rym hoł­do­wał Kościuszko, zwra­cają uwagę tek­sty kul­tury?
  3. Na za­koń­cze­nie lek­cji ukła­da­nie puz­zli in­te­rak­tyw­nych, przy­go­to­wa­nych przez na­uczy­ciela na stro­nie: jigsawplanet.com. (Będzie to okładka książki przy­go­do­wej o Kościuszce). Link do puz­zli: http://tiny.pl/gdl8w

 

 

 

Lekcja 2

 

Temat: „Człowiek, który wy­prze­dził swoje czasy”. Tadeusz Kościuszko – wzór pa­trioty i oby­wa­tela

 

Cele ogólne:

– Przybliżenie po­glą­dów spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych Tadeusza Kościuszki.

– Poznanie opi­nii zna­nych osób na te­mat osoby Naczelnika.

– Wskazanie po­nad­cza­so­wych war­to­ści obec­nych w po­sta­wie i dzia­łal­no­ści Kościuszki.

– Ukazanie po­staci Kościuszki jako uni­wer­sal­nego wzorca po­stę­po­wa­nia.

Uczeń po­trafi:

– Analizować wy­po­wie­dzi zna­nych po­staci hi­sto­rycz­nych.

– Charakteryzować po­stawę bo­ha­tera na­ro­do­wego przez pry­zmat jego po­glą­dów i po­stę­po­wa­nia.

– Wskazać ce­chy bo­ha­tera na­ro­do­wego, które ukształ­to­wały jego wi­ze­ru­nek i mogą być wzo­rem dla współ­cze­snego po­ko­le­nia mło­dzieży.

Uczeń:

– Zna po­glądy i do­ko­na­nia Tadeusza Kościuszki.

– Krytycznie oce­nia opi­nie in­nych osób o Naczelniku.

– Docenia war­tość prze­my­śleń i ha­seł Kościuszki, kie­ro­wa­nych do ro­da­ków i lu­dzi na ca­łym świe­cie.

– Dostrzega zwią­zek war­to­ści, wy­pra­co­wa­nych przez bo­ha­tera na­ro­do­wego z bie­żącą sy­tu­acją w kraju, wy­ma­ga­jącą przy­ję­cia okre­ślo­nych po­staw.

– Rozumie po­trzebę od­ro­dze­nia war­to­ści na­ro­do­wych i pa­trio­tycz­nych we współ­cze­snym świe­cie.

Środki i po­moce dy­dak­tyczne:

Film „Kościuszko pod Racławicami” (dra­mat hi­sto­ryczny z 1938 roku), do­stępny na ka­nale YouTube, Elektroniczne i pa­pie­rowe karty pracy, 4 kom­pu­tery z do­stę­pem do Internetu, rzut­nik mul­ti­me­dialny lub ta­blica in­te­rak­tywna.

Bibliografia:

Kościuszko ni­gdy nie bał się na­wet naj­sil­niej­szego wroga [on­line]; http://tiny.pl/gdlqz

  1. Minałto, Tadeusz Kościuszko [on­line]; http://tiny.pl/gdlq8
  2. Potomski, Gen. Tadeusz Kościuszko. Rycerz wol­no­ści,  rów­no­ści i bra­ter­stwa [on­line]; http://tiny.pl/gdlqb
  3. Romanowicz, Tadeusz Kościuszko – oświe­cony my­śli­ciel i hu­ma­ni­sta [on­line]; http://www.humanizm.net.pl/tadeuszk.html
  4. Szyndler, Tadeusz Kościuszko 1746–1817, Warszawa 1991.

Przebieg lek­cji:

Część wstępna:

  1. Na lek­cjach po­prze­dza­ją­cych omó­wie­nie po­wyż­szego te­matu, ucznio­wie oglą­dają, do­stępny na ka­nale YouTube film pt. „Kościuszko pod Racławicami” (dra­mat hi­sto­ryczny z 1938 roku). Link do filmu: https://youtu.be/9VHqrMFCCig
  2. Swobodna roz­mowa z uczniami na te­mat obej­rza­nego filmu, ze zwró­ce­niem uwagi na:

– po­stawę Kościuszki,

– spo­sób by­cia bo­ha­tera,

– po­dej­mo­wane przez niego de­cy­zje,

– war­to­ści, któ­rym po­zo­stał wierny.

  1. Dyskusja z ele­men­tami bu­rzy mó­zgów na te­mat, czy Kościuszko może być wzo­rem dla współ­cze­snej mło­dzieży, czy też jego ideał już się prze­żył?

Właściwa część lek­cji:

  1. Informacja dla uczniów, do­ty­cząca za­da­nia do wy­ko­na­nia. Uczniowie otrzy­mają kartę pracy, za­wie­ra­jącą my­śli Kościuszki oraz opi­nie o nim. Ich za­da­niem bę­dzie in­ter­pre­ta­cja tych tek­stów oraz po­szu­ki­wa­nie w nich war­to­ści po­nad­cza­so­wych.
  2. Podział klasy na cztery grupy no­mi­nalne (każda grupa wy­biera swo­jego li­dera, który bę­dzie kie­ro­wał pracą oraz za­pre­zen­tuje na ko­niec jej efekty na fo­rum klasy).
  3. Każda grupa otrzy­muje do­stęp do kom­pu­tera, na któ­rym do­stępna jest karta pracy w for­mie elek­tro­nicz­nej. Karty można rów­nież wy­dru­ko­wać.
  4. Polecenia dla grup: KARTA PRACY (jed­na­kowa dla wszyst­kich grup):

KARTA PRACY

Które ce­chy Naczelnika i war­to­ści, któ­rym hoł­do­wał za­de­cy­do­wały o jego wy­jąt­ko­wej po­sta­wie i roli, jaką ode­grał w hi­sto­rii?

…………………………………………………………………………………………

Końcowa część lek­cji:

  1. Sprawozdania z pracy grup.
  2. Podsumowanie.
  3. Odpowiedź na py­ta­nie koń­cowe za­warte w kar­cie pracy.

 

Lekcja 3

 

Temat: „Kościuszkowskie na­uki pod roz­wagę”. Analizujemy ode­zwę do ko­biet pol­skich

 

Cele ogólne:

– Przybliżenie po­glą­dów spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych Tadeusza Kościuszki.

– Zapoznanie z ode­zwami, kie­ro­wa­nymi przez Kościuszkę do re­pre­zen­tan­tów na­rodu.

– Wskazanie po­nad­cza­so­wych tre­ści za­war­tych w tek­stach Kościuszki.

– Ukazanie po­staci Kościuszki jako pre­kur­sora współ­cze­snej my­śli de­mo­kra­tycz­nej.

Cele szcze­gó­łowe:

Uczeń po­trafi:

– Analizować tek­sty hi­sto­ryczne.

– Odczytywać uni­wer­salne tre­ści za­warte w do­ku­men­tach hi­sto­rycz­nych.

– Dostrzec zwią­zek mię­dzy mi­nio­nymi wy­da­rze­niami hi­sto­rycz­nymi a sy­tu­acją współ­cze­sną.

– Zna po­glądy i do­ko­na­nia Tadeusza Kościuszki.

– Samodzielnie i kry­tycz­nie od­czy­tuje ha­sła Naczelnika.

– Docenia war­tość prze­my­śleń i ha­seł Kościuszki, kie­ro­wa­nych do ro­da­ków i lu­dzi na ca­łym świe­cie.

– Dostrzega zwią­zek war­to­ści, wy­pra­co­wa­nych przez bo­ha­tera na­ro­do­wego z bie­żącą sy­tu­acją w kraju, wy­ma­ga­jącą przy­ję­cia okre­ślo­nych po­staw.

– Rozumie po­trzebę od­ro­dze­nia war­to­ści na­ro­do­wych i pa­trio­tycz­nych we współ­cze­snym świe­cie.

Środki i po­moce dy­dak­tyczne:

tekst „Odezwy do ko­biet pol­skich” T. Kościuszki, ar­ty­kuł H. Kocója, za­miesz­czony w „Niedzieli” 2011, nr 16, za­soby PBI, elek­tro­niczne i pa­pie­rowe karty pracy, 4 kom­pu­tery z do­stę­pem do Internetu, rzut­nik mul­ti­me­dialny lub ta­blica in­te­rak­tywna.

Bibliografia:

  1. Kocój, Kościuszkowskie na­uki pod roz­wagę, „Niedziela” 2011, nr 16 [on­line]; http://tiny.pl/gdlx8
  2. Korzeniowska, Pytanie o Insurekcję [on­line]; http://www.strony.ca/Strony51/articles/a5103.html
  3. Koźmiński, Tadeusz Kościuszko 1746‒1817, Warszawa 1973.

 

Przebieg lek­cji:

Część wstępna:

  1. Lekcję roz­po­czyna prze­gląd przez uczniów pism Kościuszki do­stęp­nych w Polskiej Bibliotece Internetowej.
  2. Zwrócenie uwagi na ode­zwę Naczelnika do ko­biet pol­skich. Rozdanie uczniom wy­dru­ko­wa­nego tek­stu ode­zwy lub umiesz­cze­nie go na kom­pu­te­rach uczniów. Informacja o tym, że ko­biety pol­skie za­re­ago­wały na ten apel z żar­li­wo­ścią i po­świę­ce­niem oraz od po­czątku włą­czyły się do przy­go­to­wań. Tydzień trwały in­ten­sywne prace or­ga­ni­za­cyjne. Zbierano siły. Do biura wo­dza ob­fi­cie pły­nęły pie­niężne ofiary na rzecz po­wsta­nia, dary w po­staci broni i żyw­no­ści, zwie­rząt, bi­żu­te­rii, war­to­ścio­wych przed­mio­tów.

Właściwa część lek­cji:

  1. Szczegółowa ana­liza ode­zwy i próba od­po­wie­dzi na py­ta­nie: czy ode­zwa może być in­spi­ra­cją dla współ­cze­snych ko­biet? Jaka rolę mogą i po­winny one peł­nić w bu­do­wa­niu toż­sa­mo­ści na­ro­do­wej i sze­rze­nia pa­trio­ty­zmu?
  2. Podział klasy na cztery grupy no­mi­nalne (każda grupa wy­biera swo­jego li­dera, który bę­dzie kie­ro­wał pracą oraz za­pre­zen­tuje na ko­niec jej efekty na fo­rum klasy).
  3. Każda grupa otrzy­muje do­stęp do kom­pu­tera, na któ­rym do­stępna jest karta pracy w for­mie elek­tro­nicz­nej. Karty można rów­nież wy­dru­ko­wać.

KARTA PRACY (jed­na­kowa dla wszyst­kich grup):

KARTA PRACY

Zadanie 1

Rola ko­biety w walce na­ro­do­wej

Rola ko­biety w wy­cho­wa­niu mło­dego po­ko­le­nia

Rola ko­biety w sze­rze­niu pa­trio­ty­zmu

Rola ko­biety w bu­do­wa­niu toż­sa­mo­ści na­ro­do­wej

Dawniej

Dzisiaj

Zadanie 2

Wcielając się w rolę współ­cze­snego przy­wódcy na­rodu, na­pisz­cie ode­zwę do pol­skich ko­biet w spra­wie pa­trio­tycz­nego wy­cho­wa­nia dzieci i jego zna­cze­nia dla kraju.

Końcowa część lek­cji:

  1. Sprawozdania z pracy grup. Wybór naj­lep­szej ode­zwy.
  2. Podsumowanie za­jęć i od­po­wiedź na py­ta­nie: Jaką rolę w kształ­to­wa­niu pa­trio­ty­zmu ma do ode­gra­nia współ­cze­sna ko­bieta?

 

Klasa III

Święty Brat Albert Chmielowski – wzór mo­ralny i wzór spo­łecz­nika (3 sce­na­riu­sze lek­cji)

 

Lekcja 1

Temat: „Burzliwe ży­cia Twego dzieje”. Życie i służba Świętego Brata Alberta 

 

Cele ogólne:

– Zapoznanie z bio­gra­fią św. Brata Alberta.

– Przybliżenie naj­waż­niej­szych fak­tów z ży­cia świę­tego.

– Zwrócenie uwagi na dzia­łal­ność Brata Alberta na rzecz ubo­gich.

– Wskazanie po­nad­cza­so­wych war­to­ści obec­nych w ży­ciu Brata Alberta i współ­cze­snych wo­lon­ta­riu­szy.

Uczeń po­trafi:

– Odnieść cele ży­ciowe i war­to­ści przy­świe­ca­jące św. Bratu Albertowi do oceny po­stawy współ­cze­snych lu­dzi.

– Samodzielnie oce­nić zna­cze­nie po­staci świę­tych dla kształ­to­wa­nia oso­bo­wo­ści ko­lej­nych po­ko­leń.

Uczeń:

– Zna bio­gra­fię św. Brata Alberta.

– Rozumie war­tość służby św. Brata Alberta i or­ga­ni­za­cji kon­ty­nu­ują­cych jego dzieło.

– Umie do­ce­nić do­ro­bek świę­tego.

Środki i po­moce dy­dak­tyczne:

mul­ti­me­dialna pre­zen­ta­cja Google, elek­tro­niczne i pa­pie­rowe karty pracy, ulotki in­te­rak­tywne, 4 kom­pu­tery z do­stę­pem do Internetu, rzut­nik mul­ti­me­dialny lub ta­blica in­te­rak­tywna, pro­gram Calameo, Google Dysk, Program Publisher 2007.

Metody pracy:

wy­kład z ele­men­tami dys­ku­sji, praca w gru­pach, ćwi­cze­nia in­te­rak­tywne

Bibliografia:

Pisma Adama Chmielowskiego (św. Brata Alberta) (1845‒1916), Kraków 2004.

Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta [on­line]; http://www.bratalbert.org/

Świadectwo od­da­nia bez reszty. Karol Wojtyła o św. Bracie Albercie Chmielowskim, Kraków 1990.

Wolontariat Towarzystwa [on­line]; http://www.aktywnidlainnych.pl/

Przebieg lek­cji:

Część wstępna:

1 .Wprowadzenie do te­matu lek­cji. Przypomnienie, że rok 2017 jest w pol­skim ko­ściele ro­kiem św. Brata Alberta.

  1. Przybliżenie naj­waż­niej­szych fak­tów z bio­gra­fii świę­tego. Wykład na­uczy­ciela, ilu­stro­wany pre­zen­ta­cją mul­ti­me­dialną, wy­ko­naną na dysku Google. Link do pre­zen­ta­cji: http://tiny.pl/gdlj6
  2. Włączenie na kom­pu­te­rach i na ta­blicy lub po­przez rzut­nik ulotki in­te­rak­tyw­nej, przy­go­to­wa­nej w pro­gra­mie Calameo, do­ty­czą­cej dzia­łal­no­ści Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta (ulotkę można wy­dru­ko­wać i roz­dać). Link do ulotki: http://tiny.pl/gdlp3
  3. Omówienie z uczniami in­for­ma­cji za­war­tych w ulotce. Wskazanie roli wo­lon­ta­riatu w pra­cach Towarzystwa. Na tę część lek­cji można także za­pro­sić przed­sta­wi­ciela jed­nego z Kół Towarzystwa, aby on przed­sta­wił dzia­łal­ność Towarzystwa i moż­li­wo­ści pod­ję­cia wo­lon­ta­riatu.

Właściwa część lek­cji:

  1. Podział klasy na 4 grupy. Każda grupa wy­biera swo­jego li­dera, który bę­dzie kie­ro­wał pracą w gru­pie.
  2. Uczniowie, ko­rzy­sta­jąc z wia­do­mo­ści zdo­by­tych na lek­cji, za­so­bów Internetu i sa­mo­dziel­nie zgro­ma­dzo­nych ma­te­ria­łów, wy­peł­niają umiesz­czone na kom­pu­te­rach elek­tro­niczne karty pracy (karty można także wy­dru­ko­wać i roz­dać w wer­sji pa­pie­ro­wej).

Końcowa część lek­cji:

  1. Sprawozdanie li­de­rów z pracy grup.
  2. Dyskusja pod­su­mo­wu­jąca za­ję­cia na te­mat tego, co z ży­cia i dzia­łal­no­ści św. Brata Alberta chcie­liby ucznio­wie klasy III (wcho­dzący w do­ro­słe ży­cie) wpro­wa­dzić w swoim do­ro­słym ży­ciu?

 

Lekcja 2

Temat: „Iść za­wsze na­przód”. Zaczerpnijmy z my­śli Świętego Brata Alberta 

 

Cele ogólne:

– Zapoznanie z pi­smami św. Brata Alberta.

– Przypomnienie naj­waż­niej­szych fak­tów z ży­cia świę­tego.

– Zwrócenie uwagi na uni­wer­salne i po­nad­cza­sowe prze­sła­nie my­śli św. Brata Alberta.

Cele szcze­gó­łowe:

Uczeń po­trafi:

– Interpretować my­śli ujęte w for­mie prze­słań i sen­ten­cji.

– Odnieść war­to­ści za­warte w prze­sła­niach św. Brata Alberta do wła­snego ży­cia i po­stę­po­wa­nia.

– Hierarchizować war­to­ści ko­nieczne do uczci­wego ży­cia.

– Zna bio­gra­fię św. Brata Alberta.

– Dostrzega po­nad­cza­sowe zna­cze­nie na­ucza­nia św. Brata Alberta.

– Umie do­ce­nić wpływ au­to­ry­te­tów na kształ­to­wa­nie wła­snego ży­cia i po­stę­po­wa­nia.

Środki i po­moce dy­dak­tyczne:

elek­tro­niczne i pa­pie­rowe karty pracy, pi­sma Adama Chmielowskiego, 4 kom­pu­tery z do­stę­pem do Internetu, rzut­nik mul­ti­me­dialny lub ta­blica in­te­rak­tywna

Metody pracy:

wy­kład z ele­men­tami dys­ku­sji, praca w gru­pach, ćwi­cze­nia in­te­rak­tywne

Bibliografia:

Pisma Adama Chmielowskiego (św. Brata Alberta) (1845‒1916), Kraków 2004.

Przebieg lek­cji:

Część wstępna:

  1. Wprowadzenie do te­matu lek­cji. Przypomnienie za­gad­nień omó­wio­nych na po­przed­nich lek­cjach.
  2. Dyskusja kie­ro­wana: Czy po­glądy i prze­ko­na­nia św. Brata Alberta zna­la­zły od­zwier­cie­dle­nie w jego dzia­łal­no­ści?
  3. Przedstawienie za­gad­nie­nia, które bę­dzie roz­pa­try­wane na lek­cji.

Właściwa część lek­cji:

  1. Podział klasy na 4 grupy. Każda grupa wy­biera swo­jego li­dera, który bę­dzie kie­ro­wał pracą w gru­pie.
  2. Zadaniem grup bę­dzie in­ter­pre­ta­cja wy­bra­nych my­śli św. Brata Alberta i próba od­nie­sie­nia za­war­tych w nich tre­ści do sy­tu­acji mło­dych lu­dzi we współ­cze­snym świe­cie.
  3. Uczniowie wy­peł­niają wspól­nie elek­tro­niczne lub pa­pie­rowe karty pracy.

KARTA PRACY:

MYŚLI INTERPRETACJA
„W my­ślach o Bogu i przy­szłych rze­czach – zna­la­złem szczę­ście i spo­kój – któ­rego da­rem­nie szu­ka­łem w ży­ciu”.
„A Kościół […] ka­to­licki to nie bu­dy­nek z li­chymi naj­czę­ściej ob­ra­zami […] ale Kościół to suk­ce­sja nie­prze­rwana świę­tych: lu­dzi, czy­nów i za­sad, która łą­czy w jedną ca­łość mnó­stwo lu­dzi…”
„Ten jest do­bry, kto chce być do­bry”.
„Tenże sam czło­wiek, je­żeli jest już po­ra­to­wany, trzeba mu otwo­rzyć nie­jaką furtkę do wyj­ścia z nę­dzy, ina­czej bo­wiem pra­wie i nie warto go było ra­to­wać…”.
„Szukać Go w ta­jem­nicy Wiary, za­tem nie za­do­wa­lać się ty, co ro­zu­miemy albo czuję z Boga , ale się tym kar­mić, czego w Nim nie ro­zu­miem”.
„Wady: Zanadto mó­wić i za długo, przy­wią­za­nie do osób, do rze­czy, do spo­sobu ży­cia, cie­ka­wostki, jako prze­szkody do do­sko­na­ło­ści”.
„Lekarstwo ra­dy­kalne, źró­dło za­sług i cnót szczyt­nych jest umar­twie­nie i uspo­ko­je­nie czte­rech na­mięt­no­ści na­tu­ral­nych: ra­do­ści, na­dziei, obawy i bólu; z ich har­mo­nii i uspo­ko­je­nia wy­ni­kają do­bra”.
„Pan Bóg z mi­ło­ści wszystko uczy­nił, nic nie ma nad mi­łość, z mi­ło­ści każe się czcić, chwa­lić i słu­żyć dla ich szcze­cią. Pan Bóg sie­bie roz­mnaża w lu­dziach”.
„Nie po­stę­po­wać przez cią­głe zwy­cię­stwa nad sobą zna­czy co­fać się”.
Jak, we­dług św. Brata Alberta, mo­żesz do­sko­na­lić swoje ży­cie?

 

Końcowa część lek­cji:

  1. Sprawozdanie z pracy grup.
  2. Dyskusja pod­su­mo­wu­jąca za­ję­cia na te­mat tego, co z ży­cia i dzia­łal­no­ści św. Brata Alberta chcie­liby ucznio­wie klasy III (wcho­dzący w do­ro­słe ży­cie) wpro­wa­dzić w swoim do­ro­słym ży­ciu?
  3. Odpowiedź na py­ta­nie, czy dzi­siej­sza mło­dzież może czer­pać ze spu­ści­zny świę­tych?

 

Lekcja 3

Temat: „Artysta Bożej do­broci”. Święty Brat Albert – ma­larz i sługa Boga

 

Cele ogólne:

– Zapoznanie z dzie­łami ma­lar­skimi Adama Chmielowskiego.

– Przybliżenie zna­nych pie­śni ku czci św. Brata Alberta.

– Ukazanie re­la­cji mię­dzy dzie­łami sztuki a in­nymi tek­stami kul­tury.

Cele szcze­gó­łowe:

Uczeń po­trafi:

– Analizować dzieła sztuki.

– Odnieść tre­ści za­warte w dzie­łach sztuki do in­nych tek­stów kul­tury.

– Odczytać sym­bo­liczne i prze­no­śne zna­cze­nie tre­ści tek­stów kul­tury.

Uczeń:

– Zna twór­czość ma­lar­ską św. Brata Alberta.

– Dostrzega po­nad­cza­sowe war­to­ści dzieł św. Brata Alberta.

– Umie do­strzec za­leż­no­ści mię­dzy twór­czo­ścią ar­ty­sty i jego ży­ciem.

– Docenia po­nad­cza­sową wy­mowę dzieł kul­tury.

Środki i po­moce dy­dak­tyczne:

elek­tro­niczne i pa­pie­rowe karty pracy, pi­sma Adama Chmielowskiego, re­pro­duk­cje dzieł ma­lar­skich Adama Chmielowskiego, tek­sty pie­śni ku czci św. Brata Alberta, 3 kom­pu­tery z do­stę­pem do Internetu, rzut­nik mul­ti­me­dialny lub ta­blica in­te­rak­tywna.

Metody pracy:

wy­kład z ele­men­tami dys­ku­sji, praca w gru­pach, ćwi­cze­nia in­te­rak­tywne

Bibliografia:

Bądź Królem i Panem Naszym. Modlitwy i pie­śni ku czci Chrystusa Cierpiącego Ecce Homo św. Brata Alberta Chmielowskiego bł. Bernardyny Jabłońskiej, Kraków 2006.

Pisma Adama Chmielowskiego (św. Brata Alberta) (1845‒1916), Kraków 2004.

Przebieg lek­cji:

Część wstępna:

  1. Wprowadzenie do te­matu lek­cji. Przypomnienie za­gad­nień omó­wio­nych na po­przed­nich lek­cjach. Zwrócenie uwagi na to, że św. Brat Albert był wy­bit­nym ma­la­rzem, a wiele jego dzieł zwią­za­nych było z jego do­świad­cze­niami ży­cio­wymi.
  2. Dyskusja kie­ro­wana na te­mat: czy po­glądy i prze­ko­na­nia św. Brata Alberta zna­la­zły od­zwier­cie­dle­nie w jego dzia­łal­no­ści?
  3. Przedstawienie za­gad­nie­nia, które bę­dzie roz­pa­try­wane na lek­cji.

Właściwa część lek­cji:

  1. Podział klasy na 3 grupy. Każda grupa wy­biera swo­jego li­dera, który bę­dzie kie­ro­wał pracą w gru­pie.
  2. Zadaniem grup bę­dzie ana­liza dzieł ma­lar­skich Adama Chmielowskiego w kon­tek­ście pie­śni po­świę­co­nych jego oso­bie. Uczniowie po­winni do­strzec zwią­zek tre­ści za­war­tych w oby­dwu ro­dza­jach tek­stów kul­tury.
  3. Uczniowie wy­peł­niają wspól­nie elek­tro­niczne lub pa­pie­rowe karty pracy.

GRUPA I

Zanalizujcie pieśń S. Ziemiańskiego „Cóż cię na­gliło” (http://www.albertynki.pl/glos_bA_2009_02.pdf, str. 191), a na­stęp­nie wy­ko­rzy­staj­cie jej treść do ana­lizy ob­razu A. Chmielowskiego „Dziewczynka”.

Wnioski z ana­lizy pie­śni od­nie­ście do in­ter­pre­ta­cji ob­razu „Dziewczynka”, zwra­ca­jąc uwagę na wspólne mo­tywy obecne w oby­dwu tek­stach kul­tury.

GRUPA II

Zanalizujcie pieśń S. Ziemiańskiego „Święty Albercie, bied­nych pa­tro­nie”, (http://www.albertynki.pl/glos_bA_2009_02.pdf, str. 204) a na­stęp­nie wy­ko­rzy­staj­cie jej treść do ana­lizy ob­razu A. Chmielowskiego „Ecce Homo”.

Wnioski z ana­lizy pie­śni od­nie­ście do in­ter­pre­ta­cji ob­razu „Ecce Homo”, zwra­ca­jąc uwagę na wspólne mo­tywy obecne w oby­dwu tek­stach kul­tury.

GRUPA III

Zanalizujcie pieśń ks. W. Węgrzyna „Ojcze ubo­gich nę­dza­rzy” (http://www.albertynki.pl/glos_bA_2009_02.pdf, str. 197), a na­stęp­nie wy­ko­rzy­staj­cie jej treść do ana­lizy ob­razu A. Chmielowskiego „Święty Franciszek z Asyżu”.

Wnioski z ana­lizy pie­śni od­nie­ście do in­ter­pre­ta­cji ob­razu „Święty Franciszek z Asyżu”, zwra­ca­jąc uwagę na wspólne mo­tywy obecne w oby­dwu tek­stach kul­tury.

Końcowa część lek­cji:

  1. Sprawozdanie li­de­rów z pracy grup.
  2. Podsumowanie za­jęć i od­po­wiedź na py­ta­nie: jak twór­czość ar­ty­styczna św. Brata Alberta wpły­nęła na jego po­stawę i dal­sze po­stę­po­wa­nie?

 

Elżbieta Ciemięga

NOTKA:

Elżbieta Ciemięga – na­uczy­cielka w Liceum Ogólnokształcącym im. T. Kościuszki w Lubaczowie

Informacje prawne
Pliki co­okies: Pliki co­okies: Zgod­nie z no­wym pra­wem teleko­munikacyjnym in­for­mu­jemy, że w celu wła­ści­wego świad­cze­nia usług, sto­su­jemy pliki co­okies. Korzy­stanie z na­szego ser­wisu bez zmiany usta­wień do­ty­czą­cych co­okies w Pań­stwa prze­glą­darce ozna­cza, że będą one przez nią po­bie­rane i prze­cho­wy­wane. Wa­runki przecho­wywania lub do­stępu do pli­ków co­okies można okre­ślić w przeglą­darce in­ter­ne­to­wej w swo­im kom­pu­te­rze.
Usługi SMS Premium: Usługę SMS Premium  ob­słu­guje firma Dotpay SA. Regulamin Usług i Serwisów SMSFor­mu­larz do skła­da­nia re­kla­ma­cji. Właś­ci­cie­lem ser­wi­su www.wy­ch­o­waw­ca.pl jest Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Na­uczy­cie­li i Wy­cho­waw­ców,  ul. Kro­wo­der­ska 24/3, 31–142 Kra­ków.